Arjo Klamer

Economenpanel, Redactie

Erasmus Universiteit Rotterdam en wethouder SP, Hilversum

Arjo Klamer image
© Foto Alief Fotografie

Arjo Klamer is hoogleraar in de Economie van de Kunst en Cultuur aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en lector sociale innovatie aan de Fontys Hogeschool. Sinds 2014 is hij ook wethouder voor de SP in Hilversum. Hij promoveerde in 1981 aan de Duke University in de Verenigde Staten. Zijn proefschrift werd omgewerkt tot het baanbrekende boek Conversations with Economists (Littlefield and Roman, 1984) dat voor het eerst de retoriek van economen zichtbaar maakte. In 1990 publiceerde hij The Making of An Economist (Westview Press, samen met David Colander), waarin hij de opleiding van economen beeldend in kaart bracht. In 1996 bracht hij samen met Harry van Dalen de wisselwerking tussen beleid en wetenschap in Nederland in beeld in het boek Telgen van Tinbergen (Balans). Meer recent van zijn hand zijn In Hemelsnaam: de economie van overvloed en onbehagen (ten have, 2006) en Speaking of Economics: How to be in the conversation (Routledge 2007). In 2005 richtte hij de Academia Vitae in Deventer op. De Academia Vitae is een academische instelling voor mensen die midden in het leven staan. Zij grijpt terug op de principes van de brede klassieke, academische vorming. Van 2005 tot 2010 was hij decaan van Academia Vitae. In het publieke debat heeft hij zich gemengd door de ratio van de Europese integratie aan de orde te stellen bijvoorbeeld bij de invoering van de EMU en de Europese Grondwet.

Me Judice Economenpanel: resultaten voor Arjo Klamer

AOW-hervormingen ter discussie
5 mrt 2017

Stelling 1

Het terugbrengen van de AOW-leeftijd naar 65 jaar – binnen een AOW-stelsel dat een welvaartsvaste uitkering biedt – is een stap die negatieve macro-economische gevolgen heeft.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Mee eens In redelijke mate Bijna niet aan deze conclusie te ontkomen. Hoe zouden positieve macroeconomische gevolgen mogelijk zijn. Hoe dan ook is het een overdracht van de jongere naar de oudere generatie. Mee eens In hoge mate

Stelling 2

Het flexibiliseren van de AOW-leeftijd, waarbij uitstappen op 65 op (actuarieel neutrale wijze) mogelijk is, is een wenselijke aanvulling op de huidige AOW-wet.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Zeer mee eens In redelijke mate Deze is eerder een morele questie. Niet iedereen is gelijk. Mensen die zware lichamelijke arbeid hebbben verricht, staan er op hun 65ste anders voor dan mensen zoals ik die vooral pratend het leven doorgaan. Mee eens In redelijke mate

Stelling 3

Het tempo waarin de AOW-leeftijd wordt verhoogd is te hoog en onzeker voor burgers om rekening mee te houden in hun persoonlijke planning voor werk en pensioen.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Mee eens In redelijke mate Vooral pijnlijk voor mensen die voor hun 65ste werkloos zijn, en steeds langer met weinig moeten rondkomen Oneens In hoge mate
Lessen van de crisis
16 sep 2016

Stelling 1

Ik heb vertrouwen in de stabiliteit van het Nederlandse financiële systeem.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Oneens In redelijke mate de ambities zijn teruggeschroefd, maar de schuldenposities blijven zeer hoog, en het nationale financiele stelsel blijft intensief verweven van het internationele stelsel dat instabiel blijft, zeker in Europa. Eens noch oneens In redelijke mate

Stelling 2

De zakenbank Lehman Brothers had in september 2008 moeten worden gered door de Amerikaanse overheid.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Zeer mee oneens In redelijke mate Een stevige correctie was hard nodig. Het schandaal was juist dat private banken gered werden met belastinggeld en nu gewoon weer doorgaan. Eens noch oneens In redelijke mate

Stelling 3

ABN Amro is in 2008 terecht gered door de Nederlandse overheid.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Mee eens In redelijke mate Ik moet bekennen dat ik de redding steunde op emotionele gronden--abn vooral als nederlands erfgoed. Maar de voorwaarde had moeten zijn dat het een staatsbank had moeten blijven en niet, zoals nu, weer overgeleverd wordt aan de markt. Mee eens In redelijke mate

Stelling 4

Na een bankencrisis is een snelle aanpassing in de financiële huishouding van het bankwezen te prefereren boven een geleidelijke aanpak waarbij banken meerdere jaren de tijd krijgen om orde op zaken te stellen.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Zeer mee eens In redelijke mate Zie Ijsland Mee eens In redelijke mate

Stelling 5

De afgesproken aanscherpingen in regelgeving zijn voldoende om het Nederlandse bankwezen financieel gezond te maken.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Oneens In redelijke mate Het gaat niet zozeer om regels maar om een cultuur. De regels creeeren juist een onwenselijke cultuur van controle en accoutability, terwijl het zou moeten gaan om goede (bancaire) waarden. Oneens In redelijke mate
Het belang van het vrijhandelsverdrag TTIP
9 jun 2016

Stelling 1

Het is belangrijk voor de Nederlandse economie dat er een TTIP-akkoord komt.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Eens noch oneens In redelijke mate Hanteren we een breed welvaartsbegrip, dan zijn de effects twijfelachtig zeker als het gaat om kwaliteiten als duurzaamheid, het rijnland model. Mee eens In redelijke mate

Stelling 2

Een TTIP-akkoord zal een positief effect hebben op de Nederlandse arbeidsvoorwaarden (loon, ontslagbescherming, etc.).
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Oneens In redelijke mate Welvaartstaat versus globalisering? Dit is de tegenstelling die milton friedman formuleerde en die meer dan ooit opgaat. Vrijhandel zet druk op lagere lonen en arbeidsvoorwaarden in het algemeen Eens noch oneens In redelijke mate

Stelling 3

Een TTIP-akkoord zal een negatief effect hebben op de Europese standaarden voor milieu, voedselveiligheid en klimaat.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Mee eens In redelijke mate Het gevaar van de race naar the bottom en de overheersing van de minst strenge regels Eens noch oneens In redelijke mate

Stelling 4

De onderhandelingen over TTIP moeten transparant zijn, zodat de Tweede Kamer, bedrijfsleven, vakbonden en maatschappelijke organisaties een rol kunnen spelen in dat proces.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Zeer mee eens In redelijke mate Nog meer dan Nafta, is ttip een politieke aangelegenheid. Een open politieke discussie is zeker in het licht van de toenemende belangstelling Mee eens In redelijke mate

Stelling 5

Er moet een referendum komen over TTIP.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Mee eens In hoge mate Niets zo educatief als een referendum. Het gevaar is dat de discussie gekaapt wordt door andere belangen, maar een goede discussie doet mensen nadenken over de voor en nadelen van vrije handel. Zeer mee oneens In redelijke mate

Stelling 6

Het is beter om een ‘TTIP light’-akkoord* te bereiken in plaats van een alomvattend TTIP-akkoord.

[*] TTIP light’ is een handelsverdrag waar men louter naar traditionele handelsbeperkingen kijkt, zoals invoertarieven, dumping, kwantitatieve invoerbeperkingen. Controversiële issues, zoals milieu- en klimaatnormen en bescherming van investeerders, worden van de tafel gehaald.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Eens noch oneens In redelijke mate Eens noch oneens In redelijke mate
ABN AMRO naar de beurs
18 nov 2015

Stelling 1

De financiële sector is voldoende stabiel voor de verkoop van ABN AMRO.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Oneens In redelijke mate de sector is nog niet in balans na de roerige periode. Belangrijke beslissingen over de structuur van de financiele sector zijn vooruit geschoven. Mee eens In redelijke mate

Stelling 2

Het is een goede zaak wanneer ABN AMRO weer geheel in handen komt van de private sector.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Zeer mee oneens In redelijke mate Ik volg Keynes in zijn pleidooi voor een scheiding van betalingsverkeer en geldschepping en speculatieve activiteiten. De eerste twee activiteiten hebben een maatschappeljk belang. Mee eens In redelijke mate

Stelling 3

ABN AMRO is financieel nog niet sterk genoeg om als zelfstandige partij mogelijke tegenslagen op te vangen met een leverage ratio van 3,5%.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Mee eens In redelijke mate Eens noch oneens In redelijke mate

Stelling 4

De staat had sterker moeten aandringen op het verhogen van de leverage ratio van ABN AMRO.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Zeer mee eens In redelijke mate Mee eens In redelijke mate

Stelling 5

De rel rond de extra loonsverhoging van de top van ABN AMRO (van maart 2015) heeft de bank reputatieschade berokkend.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Mee eens In hoge mate Mee eens In redelijke mate

Stelling 6

Als de staat ABN AMRO gunstig wil verkopen dan moet zij bereid zijn meteen haar meerderheidsaandeel uit handen te geven.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Oneens In redelijke mate Eens noch oneens In redelijke mate

Stelling 7

De staat heeft het goed gedaan als aandeelhouder van ABN AMRO.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Oneens In redelijke mate zie eerdere vragen Eens noch oneens In redelijke mate
Sleutelen aan de inkomensverdeling?
3 mrt 2014

Stelling 1

De groei van de inkomensongelijkheid in Nederland is een verontrustende ontwikkeling.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Mee eens In hoge mate Het pleidooi van Stiglitz overtuigt. Ongelijkheid is slecht voor de economie, voor het sociale evenwicht en voor de geestelijke gesteldheid van mensen.. Het effect in Nederland blijft vooralsnog beperkt omdat het vooral gaat om de uitlopers. Mee eens In redelijke mate

Stelling 2

Het verhogen van het toptarief inkomstenbelasting zal leiden tot een daling van het nationaal inkomen.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Oneens In redelijke mate Ik baseer mijn stelling op onderzoeksresultaten die aantonen dat het verhogen van toptarieven tot 70% economisch gunstig uitpakt. Eens noch oneens In redelijke mate

Stelling 3

Inkomenspolitiek is het meest effectief als het gericht is op het vergroten van de verdienmogelijkheden aan de onderkant van de samenleving.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Zeer mee eens In redelijke mate De lage inkomens hebben een hogere marginale neiging tot consumeren; hun tevredenheid zal ook onevenredig sterk toenemen. . Mee eens In redelijke mate

Stelling 4

De positie van de middenklasse op de arbeidsmarkt* zal onder invloed van technologische vooruitgang sterk worden uitgehold. 

* Werknemers die geschoold doch routinematig werk verrichten.

Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Zeer mee eens In redelijke mate We zien dit effect vooral in de VS maar de verwachting is dat ook in Nederland de middenklasse in verdrukking komt. Belangrijk is daarom onder meer de herwaardering van het ambacht en vakmanschap. Mee eens In redelijke mate
Robuuste banken
9 dec 2013

Stelling 1

De omvang van het Nederlandse bancaire systeem is te groot in relatie tot het bruto binnenlands product.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Zeer mee eens In hoge mate Het is overduidelijk hoe fragiel de financiele sector is, en dat zal het ook blijven, ongeacht de hoeveelheid toezicht. De bancaire sector is disproportioneel gegroeid waardoor de stabiliteit van de Nederlandse economie ernstig bedreigd is. Mee eens In redelijke mate

Stelling 2

Ten einde de bankensector weer solide te maken moet de ‘leverage ratio’ (eigen vermogen gedeeld door totaal voor risico ongewogen activa) aanzienlijk hoger zijn dan de door het kabinet voorgestelde ratio van 4%.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Zeer mee eens In hoge mate Het gemiddelde in Europa ligt op 8%. In het VK is het zelfs 9%. Mee eens In redelijke mate

Stelling 3

Universele banken, zoals ING en ABN AMRO, moeten worden opgesplitst in traditionele nutsbanken – waarbinnen betaal- en spaaractiviteiten (en geen speculatieve activiteiten) plaatsvinden – en risicovolle zakenbanken.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Zeer mee eens In hoge mate Ook al is een dergelijke splitsing lastig, het doet recht aan het maatschappelijke karakter van banken. Banken hebben het voorrecht geld te creëren, en hebben daarmee een maatschappelijke verantwoordelijkheid die met een dergelijke splitsing beter uitkomt Eens noch oneens In redelijke mate
Migratie gewogen
28 okt 2013

Stelling 1

De Nederlandse economie heeft per saldo profijt (in termen van een hoger BBP) van vrij verkeer van werknemers binnen de Europese Unie.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Eens noch oneens In redelijke mate In haar algemeenheid niet te beantwoorden. Voor bepaalde beroepen en onder bepaalde condities is vrij verkeer goed. Maar de arbeidsmarkt werkt niet als een gewone markt en behoeft voortdurende aandacht om haar eerlijk te houden. Mee eens In redelijke mate

Stelling 2

Het zijn vooral de laagst opgeleide werknemers die nadelen ondervinden van vrij verkeer van werknemers binnen de Europese Unie.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Zeer mee eens In redelijke mate Het gaat dan om de laagst opgeleiden hier in Nederland. De Bulgaarse laagst opgeleiden hebben er juist weer baat bij. Mee eens In redelijke mate

Stelling 3

Volledig vrije migratie en de nationale welvaartsstaat, die aan alle ingezetenen genereuze bescherming biedt, staan op gespannen voet met elkaar.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Zeer mee eens In redelijke mate Mee eens In redelijke mate
Naar een houdbaar pensioenstelsel
23 sep 2013

Stelling 1

De maximale fiscaal gefaciliteerde pensioenopbouw dient te worden verlaagd van 2,25% naar 1,75% zoals voorgesteld door het kabinet Rutte.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Eens noch oneens In geringe mate Eens noch oneens In redelijke mate

Stelling 2

Het delen van risico's met toekomstige generaties – die nu nog niet deelnemen aan de pensioenfondsen –  is een essentiële meerwaarde van het aanvullende pensioenstelsel.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Mee eens In redelijke mate Mee eens In redelijke mate

Stelling 3

Het pensioenbelang van werknemers wordt het beste gediend door verplichte aansluiting bij een pensioenfonds. 
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Mee eens In redelijke mate Mee eens In redelijke mate
Onconventionele oplossingen voor onconventionele tijden
27 mei 2013

Stelling 1

Het zou een stimulans voor de Nederlandse economie zijn als sociale partners zich hard maken voor een reële loonstijging.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Mee eens In redelijke mate Oneens In redelijke mate

Stelling 2

Het beleggen van pensioenfondsen in hypotheken – via obligaties uitgegeven door een nationale instelling die NHG-hypotheken financiert – is een oplossing die de Nederlandse economie structureel versterkt.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Mee eens In geringe mate Belangrijker zijn maatregelen om de prikkels voor private schuldvorming te reduceren. Is het denkbaar dat het geld dat nu naar mijn pensioen gaat, gebruikt kan worden om mijn hypotheek af te lossen? Eens noch oneens In redelijke mate
Een sobere of een royale overheid?
29 apr 2013

Stelling 1

Het (voorwaardelijk) uitschakelen* van de budgetdiscipline zal de Nederlandse economie in 2013 positief beïnvloeden.

* Door pas aanvullende bezuinigingsmaatregelen te nemen indien de MEV-raming (in september) van het CPB daartoe aanleiding geeft.

Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Zeer mee eens In redelijke mate Nu de werkloosheid snel oploopt,wil de overheid niet bijdragen aan een nog hogere werkloosheid. Haar bijdrage is nu een betrouwbare werkgever te zijn. Mee eens In redelijke mate

Stelling 2

Het kabinet biedt met zijn huidige begrotingsbeleid uitzicht op een structurele daling van de staatsschuldquote tot beneden het niveau van voor de crisis.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Oneens In redelijke mate de negatieve groei staat dat doel in de weg. Oneens In redelijke mate

Stelling 3

Voor de stabiliteit van de eurozone is het van belang dat alle lidstaten onverminderd vast blijven houden aan de afgesproken 3%- tekortnorm.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Zeer mee oneens In redelijke mate de 3% norm is willekeurig. De vraag blijft wel hoe diverse landen voldoende prikkels hebben om noodzakelijke hervormingen door te voeren. Oneens In redelijke mate

Stelling 4

Voor de economische groeiperspectieven van de eurozone op middellange termijn is het van belang dat de tekortnorm veel meer ruimte moet bieden voor anticyclisch begrotingsbeleid.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Zeer mee eens In redelijke mate De multiplier blijkt nog steeds te werken. Wie heeft het nog over rationele verwachtingen? Mee eens In redelijke mate
Hoe trekken we de woningmarkt vlot?
25 feb 2013

Stelling 1

Door het verhogen van de huurprijzen komt een doorstroming – van huursector naar koopsector – op de woningmarkt op gang.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Oneens In redelijke mate Gebaseerd op gangbare economische principes. Mee eens In redelijke mate

Stelling 2

Het pakket aan maatregelen in het woningakkoord leidt ertoe dat de woningmarkt de komende twee jaar merkbaar zal herstellen, in termen van stabilisering van huizenprijzen, meer woningtransacties en bouwactiviteiten.

Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Oneens In redelijke mate Redelijk goed op de hoogte van woninbouwcorporaties. Meegedaan aan diverse discusies over het onderwerp. Oneens In redelijke mate
Dynamiek in de polder
17 dec 2012

Stelling 1

Het topsectorenbeleid van het kabinet-Rutte II, dat gericht is op het versterken van de positie van sectoren waarin Nederland wereldwijd uitblinkt, zal een substantiële bijdrage leveren aan het vergroten van de innovatiekracht van Nederland.
Noot: het instrument waarmee het topsectorenbeleid wordt gestuurd is door overheid, bedrijfsleven, universiteiten en onderzoekscentra in topsectoren samen te laten werken aan kennis en innovatie. Een en ander wordt vastgelegd in innovatiecontracten. Meer informatie via de website van de Rijksoverheid.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Oneens In redelijke mate Te vaak komt een dergelijk programma neer op steun voor lievelingen van het bedrijfsleven die anders ook wel gebeurd zouden zijn, plus projecten die top down zijn en daarom meestal niet levensvatbaar. Oneens In redelijke mate

Stelling 2

Een versoepeling en vereenvoudiging van het ontslagrecht zal de allocatie van arbeid bevorderen, d.w.z. mensen komen vaker of sneller dan voorheen op de plek waar hun kwaliteiten het best tot hun recht komen.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Oneens In geringe mate De afweging is tussen een stabiele werkomgeving en een potentieel instabiele werkomgeving. Voor jongeren is een soepeler ontslagrecht minder een probleem dan voor senior medewerkers. Mee eens In redelijke mate

Stelling 3

Door een versoepeling en vereenvoudiging van het ontslagrecht zal de werkloosheid onder oudere werknemers (50 jaar en ouder) op korte termijn stijgen.
Noot: bij een korte termijn moet men hier denken aan een periode van 1 tot 4 jaar na invoering van de hervorming van het ontslagrecht.

Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Mee eens In redelijke mate Oudere werknemers zijn duur en worden veelal minder productief. Hun ontslag zou relatief veel kunnen opleveren. Mee eens In redelijke mate

Arjo Klamer op Twitter

RT @decorrespondent: #hoedan heeft Rutte II de economie gestimuleerd? vraagt econoom @_basjacobs zich af https://t.co/gLkr11E90H" target="_blank">https://t.co/gLkr11E90H https://t.…
1 uur geleden
RT @ryanstruyk: 100 days approval via ABC/Post Kennedy 78 Johnson 77 Reagan 73 HW Bush 71 Obama 69 W Bush 63 Carter 63 Nixon 61 Clinton 59…
1 uur geleden
RT @rcbregman: ‘Puzzle about France is how it combines being resistant to economic logic with being a rather successful economy.' https://t
1 uur geleden
Geldt dit ook voor "ons"? https://t.co/bNS49j9ouP
1 uur geleden
RT @TheEconomist: After Brexit & Trump, how is our model so sure Marine Le Pen will lose? Read why we think this time is different https://…
1 uur geleden