Me Judice Economenpanel: Robuuste banken

9 dec 2013
Hoewel de crisis in hevigheid afvlakt blijft het bancaire stelsel een zorgenkind in veel landen, zo ook de Nederlandse. De omvang van de bancaire sector is groot – het balanstotaal van de bankensector is 4,5 keer zo groot als het bbp; de gemiddelde ‘leverage ratio’ – het eigen vermogen gedeeld door de totale activa (waarbij de activa van de bank niet naar risico worden gewogen) – van de Nederlandse banken bedraagt 4 %; en belastingbetalers betalen nog altijd de rekening wanneer systeembanken excessieve risico's nemen. Om de bankensector weer solide te maken stelde het kabinet een waslijst van initiatieven voor, o.a. om een ‘leverage ratio’ van minimaal 4% voor systeemrelevante instellingen in te stellen. Maar is dat genoeg om de bankensector solide te maken? Drie stellingen zijn aan het economenpanel voorgelegd.

Stelling 1

De omvang van het Nederlandse bancaire systeem is te groot in relatie tot het bruto binnenlands product.

Resultaat (gewogen voor kennis expert)

Resultaat (gewogen voor kennis expert)

Resultaat (ongewogen)

Resultaat (ongewogen)

Stelling 2

Ten einde de bankensector weer solide te maken moet de ‘leverage ratio’ (eigen vermogen gedeeld door totaal voor risico ongewogen activa) aanzienlijk hoger zijn dan de door het kabinet voorgestelde ratio van 4%.

Resultaat (gewogen voor kennis expert)

Resultaat (gewogen voor kennis expert)

Resultaat (ongewogen)

Resultaat (ongewogen)

Stelling 3

Universele banken, zoals ING en ABN AMRO, moeten worden opgesplitst in traditionele nutsbanken – waarbinnen betaal- en spaaractiviteiten (en geen speculatieve activiteiten) plaatsvinden – en risicovolle zakenbanken.

Resultaat (gewogen voor kennis expert)

Resultaat (gewogen voor kennis expert)

Resultaat (ongewogen)

Resultaat (ongewogen)

Stelling 1: Resultaat per panellid

De omvang van het Nederlandse bancaire systeem is te groot in relatie tot het bruto binnenlands product.

Klik op een van onderstaande categorieën om het overzicht te sorteren.
Naam Organisatie Uitslag Expertise Toelichting
Clemens Kool Clemens Kool image

Centraal Planbureau en Utrecht School of Economics

Zeer mee eens In zeer hoge mate Zeker in huidige setting; na totstandkoming van volledige EBU, inclusief DGS en eventuele faillissementskosten op Europees niveau, minder problematisch. Biografie & eerdere uitslagen
Harald Benink Portret van Harald Benink Tilburg University Zeer mee eens In zeer hoge mate Zolang de kapitaalbuffers van banken niet substantieel zijn verhoogd, staat de belastingbetaler garant voor het risico van systeembanken die teveel risico nemen. Biografie & eerdere uitslagen
Arjo Klamer Arjo Klamer image

Erasmus Universiteit Rotterdam en wethouder SP, Hilversum

Zeer mee eens In hoge mate Het is overduidelijk hoe fragiel de financiele sector is, en dat zal het ook blijven, ongeacht de hoeveelheid toezicht. De bancaire sector is disproportioneel gegroeid waardoor de stabiliteit van de Nederlandse economie ernstig bedreigd is. Biografie & eerdere uitslagen
Esther-Mirjam Sent Esther-Mirjam Sent image Radboud Universiteit Nijmegen en lid van de Eerste Kamer voor de PvdA Zeer mee eens In hoge mate De omvang van de bankensector in relatie tot de reële economie levert risico’s op gegeven de nu geldende regels en garantiestellingen. Daarnaast is Nederland gebaat bij meer pluriformiteit en diversiteit qua omvang en ondernemingsvormen in de sector. Biografie & eerdere uitslagen
Ewald Engelen Portret van Ewald Engelen Universiteit van Amsterdam Zeer mee eens In hoge mate Balansen bancaire sector zijn verdubbeld tussen 1990 en 2008. Vooral door inflatoire hypothecaire leningen (funding gap is gevolg van versoepelde leenvoorwaarden midden jaren 90) en door interbancaire transacties. Terug dus naar situate ex ante: 3 x BBP. Biografie & eerdere uitslagen
Ivo Arnold Ivo Arnold image Nyenrode Business Universiteit en Erasmus Universiteit Rotterdam Zeer mee eens In hoge mate Biografie & eerdere uitslagen
Bas Jacobs Bas Jacobs image Erasmus School of Economics, Rotterdam en CESifo München Zeer mee eens In redelijke mate NL bankwezen is too big to fail. Risico's voor de belastingbetaler van bankproblemen zijn nog steeds niet te overzien. Zonder Europese bankenunie (incl burdensharing bij bankreddingen) dient bankwezen te worden opgeknipt om systeemrisico te verminderen. Biografie & eerdere uitslagen
Bernard van Praag Portret van Bernard van Praag Universiteit van Amsterdam Zeer mee eens In redelijke mate bij een systeembank dient de Staat in te springen bij dreigend omvallen. De verplichtingen van onze systeembanken zijn te groot in verhouding tot de mogelijkheden van de Staat Biografie & eerdere uitslagen
Jaap van Duijn Jaap van Duijn image

Oud Chief Investment Officer Robeco en oud hoogleraar Universiteit van Amsterdam en Erasmus Universiteit

Zeer mee eens In redelijke mate Eind jaren 70 was het balanstotaal 100% van het bbp, eind jaren 80 200%, nu nog steeds bijna 500%. Het aantal banken is ook nog eens afgenomen. Daarmee zijn de resterende banken te groot voor de Nederlandse economie. Biografie & eerdere uitslagen
Pieter Gautier Pieter Gautier image Vrije Universiteit Zeer mee eens In redelijke mate De overheid geeft een inpliciete too-big-to-fail garantie. Daarom kunnen banken te goedkoop vreemd vermogen ophalen en zijn er te weinig prikkels om EV uit te geven. Dit maakt fin. sector groter dan sociaal wenselijk en NL kwetsbaar. Biografie & eerdere uitslagen
Harry van Dalen Harry van Dalen image

NIDI, Den Haag, Rijksuniversiteit Groningen en Tilburg University, TISEM en TIAS

Zeer mee eens In geringe mate Een Europese bankenunie is voor Nederland bijna een noodzakelijkheid, Nederlandse bankensector is 'too big to save', zie analyse Dirk Schoenmaker: http://bit.ly/1eTwiUd Biografie & eerdere uitslagen
Eelke de Jong Portret van Eelke de Jong Radboud Universiteit Nijmegen Mee eens In hoge mate Hoewel het moeilijk is een kritieke grens te geven, is de omvang in internationale vergelijking hoog. Biografie & eerdere uitslagen
Wouter den Haan Foto van Wouter den Haan London School of Economics Mee eens In hoge mate Het is niet realistisch om te denken dat financiële crises uit te sluiten zijn (en de maatregelen die nu worden genomen waarborgen zorgen daar zeker niet voor). Met zo'n grote financiële sector blijft er dus een flink risico voor de Nederlandse economie. Biografie & eerdere uitslagen
Dirk Brounen Dirk Brounen image

Tilburg University, TIAS School for Business and Society en Tilburg Sustainability Center

Mee eens In redelijke mate Biografie & eerdere uitslagen
Frank Kalshoven Portret van Frank Kalshoven De Argumentenfabriek Mee eens In redelijke mate Biografie & eerdere uitslagen
Harry Garretsen Harry Garretsen image Rijksuniversiteit Groningen Mee eens In redelijke mate Probleem niet in 1e plaats omvang bankensector (tov bbp) maar vooral aangehouden eigen vermogen (te laag), meer herkapitalisatie nodig Biografie & eerdere uitslagen
Jeroen Hinloopen Portret van Jeroen Hinloopen

Centraal Planbureau, Den Haag en Universiteit van Amsterdam

Mee eens In redelijke mate Biografie & eerdere uitslagen
Joop Schippers Portret van Joop Schippers Universiteit van Utrecht Mee eens In redelijke mate Dit geldt vooral zolang het bancaire systeem grote risico's met zich mee brengt en van die sector een potentieel destabiliserende werking op de gehele economie uitgaat. Biografie & eerdere uitslagen
Kees Goudswaard Portret van Kees Goudswaard Universiteit Leiden Mee eens In redelijke mate Omvang bancaire sector was zeker te groot, maar is al wel flink terug gebracht. Dat proces moet nog worden voortgezet (opschoning balansen in aanloop naar Bankenunie), maar er is niet een soort "optimale" omvang in relatie tot bbp. Biografie & eerdere uitslagen
Lans Bovenberg Lans Bovenberg image Tilburg University en Netspar Mee eens In redelijke mate Banken zijn in Nederland te groot geworden door te veel prikkels om te lenen (o.a, door fiscale prikkels) Biografie & eerdere uitslagen
Rick van der Ploeg Portret van Rick van der Ploeg Oxford University, VU Amsterdam, CEPR en CESifo Mee eens In redelijke mate Nederland had altijd een van de grootste bancaire sectors van Europa. Dat draagt bij aan de fragiliteit van de Nederlandse economie, zeker gezien de leegstand in kantoren en de vele gezinnen die met hun huis 'onder water' staan. Biografie & eerdere uitslagen
Steven Brakman Steven Brakman image Rijksuniversiteit Groningen Mee eens In redelijke mate Biografie & eerdere uitslagen
Paul de Beer Paul de Beer image Universiteit van Amsterdam Mee eens In zeer geringe mate Biografie & eerdere uitslagen
Elmer Sterken Elmer Sterken image Rijksuniversiteit Groningen Eens noch oneens In hoge mate Niet de balanstotaal/bbp-verhouding maar de krediet/bbp-ratio per land is relevant, dus is er wel enige zorg over de relatieve omvang van de Nederlandse kredietverlening, maar niet over de omvang van de Nederlandse banken. Biografie & eerdere uitslagen
Kees Koedijk Kees Koedijk image

Tilburg University, TIAS School for Business and Society, en CEPR

Eens noch oneens In hoge mate was te groot, nu stuk kleiner. gaat vooral nu om het verbeteren van risicomanagement , eigen vermogen en governance. dat moet verder versterkt worden. Biografie & eerdere uitslagen
Piet Eichholtz Piet Eichholtz image Universiteit Maastricht Eens noch oneens In hoge mate Het bankensysteem is groot, maar wellicht niet te groot. Het is vooral veel te geconcentreerd Biografie & eerdere uitslagen
Barbara Baarsma Barbara Baarsma image

Rabobank, Utrecht en Universiteit van Amsterdam

Eens noch oneens In redelijke mate ten opzichte van het Nederlandse BBP is het balanstotaal inderdaad hoog, maar de vraag is of we het balanstotaal niet vanuit een Europees perspectief moeten bekijken. Biografie & eerdere uitslagen
Casper van Ewijk Casper van Ewijk image

Tilburg University, Netspar, en Universiteit van Amsterdam

Eens noch oneens In redelijke mate Een grote bankensector is op zich geen probleem; als de risico's maar voldoende zijn afgedekt en perverse prikkels worden weggenomen. Biografie & eerdere uitslagen
Reyer Gerlagh Reyer Gerlagh image

Universiteit van Tilburg, Tilburg Sustainability Center

Eens noch oneens In redelijke mate De financiele dienstverlening is onderdeel van het BNP, maar levert het ook welvaart? Financiele instellingen leveren waardevolle diensten, maar ook 'lucht', zoals het product 'belastingvermindering' via complexe constructies. Biografie & eerdere uitslagen
Koen Caminada Portret van Koen Caminada Universiteit Leiden Eens noch oneens In geringe mate Mij is geen theorie bekend van de optimale omvang van een bancair systeem voor een land. Te groot of te klein; elk antwoord lijkt een slag in de lucht. Biografie & eerdere uitslagen
Dirk Schoenmaker Portret van Dirk Schoenmaker

Rotterdam School of Management, Erasmus Universiteit

Oneens In zeer hoge mate Het BBP is een te ruwe maatstaf. Het is goed ook de vraag naar bankfinanciering mee te nemen. Nederland heeft bijvoorbeeld meer multinationals, die door grote universele banken worden bediend. Biografie & eerdere uitslagen
Fieke van der Lecq Fieke van der Lecq image

VU Amsterdam en Ecovisie

Oneens In redelijke mate Er is kritische massa nodig om kennis en ervaring in NL te houden. Wel alert blijven op crowding-out t.o.v. andere sectoren (bv. techniek, medisch). Biografie & eerdere uitslagen
Frank den Butter Portret van Frank den Butter Vrije Universiteit Amsterdam Oneens In redelijke mate Op zich kan een relatief grote financiele sector duiden op comparatieve voordelen van een land in de financiële dienstverlening. Dan moet er wel goed macroprudentieel toezicht zijn zodat fouten zoals in Ierland en IJsland worden vermeden Biografie & eerdere uitslagen
Henriëtte Prast Portret van Henriëtte Prast Tilburg University Oneens In redelijke mate Mij kijkt eerder dat de omvang van sommige banken in relatie tot bbp potentieel probleem is. Concentratiegraad absoluut en relatief tov buitenland hoog. Biografie & eerdere uitslagen
Jan Bouwens Jan Bouwens image

Universiteit van Amsterdam

Oneens In redelijke mate De banken opereren in een Europese context. Binnen de EU specialiseren landen zich in bepaalde sectoren. Voor Nederland betreft dit de financieele dienstverlening. Biografie & eerdere uitslagen
Roel Beetsma Roel Beetsma image Universiteit van Amsterdam, CEPR en CESifo Oneens In redelijke mate omvang heeft de maken met mate van financiele ontwikkeling, met belang financial services industry voor ons land en het feit we veel grote multinationals hebben die ook bediend moeten worden. Biografie & eerdere uitslagen
Andries de Grip Andries de Grip Universiteit Maastricht, ROA Oneens In geringe mate Het probleem is veeleer hoe deze banksector georganiseerd is en opereert. Biografie & eerdere uitslagen
Bas van der Klaauw Bas van der Klaauw image Vrije Universiteit Amsterdam en Tinbergen Instituut Oneens In geringe mate De bankensector is groot, maar ik weet niet of het te groot is. Dat laatste zou impliceren dat het zelfs met strikte regelgeving niet in de hand te houden is. Biografie & eerdere uitslagen
Jaap Abbring Portret van Jaap Abbring Tilburg University Oneens In zeer geringe mate Ik heb hier niet meer dan een aanzet tot een gestructureerde discussie over gezien. Met goede regulering lijkt me de omvang niet zo'n probleem. Biografie & eerdere uitslagen
Joop Hartog Joop Hartog image Universiteit van Amsterdam Oneens In zeer geringe mate Met een goed Europees toezicht en Europese noodvoorzieningen, is de Europese schaal relevant, niet de Nederlandse. Biografie & eerdere uitslagen
Sweder van Wijnbergen Portret van Sweder van Wijnbergen Universiteit van Amsterdam Zeer mee oneens In zeer hoge mate Biografie & eerdere uitslagen
Sylvester Eijffinger Sylvester Eijffinger image Tilburg University en CEPR Zeer mee oneens In zeer hoge mate De stelling dat de omvang van de Nederlandse bancaire sector bepalend is voor de risicograad van deze sector is empirisch niet te onderbouwen. Grotere banken betekenen niet noodzakelijk meer risicovolle banken. Het gaat om het risk appetite van de banken. Biografie & eerdere uitslagen
Janneke Plantenga Portret van Janneke Plantenga Universiteit Utrecht Geen mening Biografie & eerdere uitslagen
Jan van Ours Jan van Ours image

Erasmus Universiteit Rotterdam

Geen mening Biografie & eerdere uitslagen

Stelling 2: Resultaat per panellid

Ten einde de bankensector weer solide te maken moet de ‘leverage ratio’ (eigen vermogen gedeeld door totaal voor risico ongewogen activa) aanzienlijk hoger zijn dan de door het kabinet voorgestelde ratio van 4%.

Klik op een van onderstaande categorieën om het overzicht te sorteren.
Naam Organisatie Uitslag Expertise Toelichting
Clemens Kool Clemens Kool image

Centraal Planbureau en Utrecht School of Economics

Zeer mee eens In zeer hoge mate Aanzienlijk hogere kapitaalbuffers zijn noodzakelijk en onvermijdelijk om een duurzaam financieel systeem te krijgen Biografie & eerdere uitslagen
Harald Benink Portret van Harald Benink Tilburg University Zeer mee eens In zeer hoge mate De leverage ratio was historisch laag toen de crisis in 2007-2008 uitbrak, in Nederland rond 3%. Historisch gezien is een ratio van 15% tot 30% heel normaal. De huidige lage ratio is een resultante van de impliciete garantie van "too big to fail". Biografie & eerdere uitslagen
Arjo Klamer Arjo Klamer image

Erasmus Universiteit Rotterdam en wethouder SP, Hilversum

Zeer mee eens In hoge mate Het gemiddelde in Europa ligt op 8%. In het VK is het zelfs 9%. Biografie & eerdere uitslagen
Ewald Engelen Portret van Ewald Engelen Universiteit van Amsterdam Zeer mee eens In hoge mate Het verdienmodel van banken berust op zo min mogelijk eigen vermogen en zo veel mogelijk vreemd vermogen. Dit heeft geleid tot hoge private winsten en hoge collectieve kosten. Veel meer eigen vermogen (10-12%) is de enige echte remedie. Biografie & eerdere uitslagen
Ivo Arnold Ivo Arnold image Nyenrode Business Universiteit en Erasmus Universiteit Rotterdam Zeer mee eens In hoge mate Biografie & eerdere uitslagen
Pieter Gautier Pieter Gautier image Vrije Universiteit Zeer mee eens In hoge mate Admati en Hellwig leggen het helder uit. Meer EV verlaagt risico voor de staat en verkleint de kans op ongewenst gedrag van banken (risico's worden beter geinternaliseerd). Hoe meer EV, hoe lager de risico opslag en hoe goedkoper kapitaal wordt. Biografie & eerdere uitslagen
Rick van der Ploeg Portret van Rick van der Ploeg Oxford University, VU Amsterdam, CEPR en CESifo Zeer mee eens In hoge mate Die 4% betekent dat de hefboomwerking nog te groot is. In goede tijden worden de winsten dan vermenigvuldigd, maar in slechte tijden worden de verliezen ook vermenigvuldigd. Dus dit helpt ook niet echt om meer vertrouwen te scheppen in de economie. Biografie & eerdere uitslagen
Bas Jacobs Bas Jacobs image Erasmus School of Economics, Rotterdam en CESifo München Zeer mee eens In redelijke mate Het is lachwekkend dat 4% 'normaal' wordt gevonden. Bankiers verspreiden totale nonsens over hogere kapitaaleisen. Dit zou 20-30% moeten zijn (Admati en Hellwig), zie ook hier: http://bankersnewclothes.com Biografie & eerdere uitslagen
Bernard van Praag Portret van Bernard van Praag Universiteit van Amsterdam Zeer mee eens In redelijke mate 10% lijkt een redelijke ratio. In Zwitserland worden nog hogere percentages genoemd. Biografie & eerdere uitslagen
Casper van Ewijk Casper van Ewijk image

Tilburg University, Netspar, en Universiteit van Amsterdam

Zeer mee eens In redelijke mate Herstel van het kapitaal gaat te langzaam. Directe kapitaalversterking had al bij het begin van de crisis moeten worden afgedwongen door de overheid. Verplichte herkapitalisatie voorkomt signalling problemen. Biografie & eerdere uitslagen
Jaap van Duijn Jaap van Duijn image

Oud Chief Investment Officer Robeco en oud hoogleraar Universiteit van Amsterdam en Erasmus Universiteit

Zeer mee eens In redelijke mate Vergeleken met banken in andere landen en vergeleken met Nederlandse banken in vroegere jaren, houden de banken hier zeer weinig eigen vermogen aan. Iedereen heeft kunnen zien wat er met een laag eigen vermogen in tijden van crisis kan gebeuren. Biografie & eerdere uitslagen
Bas van der Klaauw Bas van der Klaauw image Vrije Universiteit Amsterdam en Tinbergen Instituut Zeer mee eens In geringe mate Biografie & eerdere uitslagen
Harry van Dalen Harry van Dalen image

NIDI, Den Haag, Rijksuniversiteit Groningen en Tilburg University, TISEM en TIAS

Zeer mee eens In geringe mate Biografie & eerdere uitslagen
Jaap Abbring Portret van Jaap Abbring Tilburg University Zeer mee eens In zeer geringe mate Admata & Hellwig (en bv Meyersons recente discussie hiervan) zijn hier helder over. Biografie & eerdere uitslagen
Sweder van Wijnbergen Portret van Sweder van Wijnbergen Universiteit van Amsterdam Mee eens In zeer hoge mate Biografie & eerdere uitslagen
Elmer Sterken Elmer Sterken image Rijksuniversiteit Groningen Mee eens In hoge mate De bankenwereld is internationaal en dergelijke afspraken kunnen dus slechts in internationaal verband gemaakt worden. Biografie & eerdere uitslagen
Esther-Mirjam Sent Esther-Mirjam Sent image Radboud Universiteit Nijmegen en lid van de Eerste Kamer voor de PvdA Mee eens In hoge mate Het Sustainable Finance Lab denkt daarbij aan een percentage van tenminste 10%. De hogere leverage ratio kan voor een belangrijk deel worden ingevuld door middel van contingent capital instrumenten en moet geleidelijk worden ingevoerd. Biografie & eerdere uitslagen
Kees Koedijk Kees Koedijk image

Tilburg University, TIAS School for Business and Society, en CEPR

Mee eens In hoge mate structureel moeten de leverage ratio's omhoog. in goede tijden meer eigen vermogen door banken laten opbouwen en helemaal door systeembanken, zie zwitserland Biografie & eerdere uitslagen
Piet Eichholtz Piet Eichholtz image Universiteit Maastricht Mee eens In hoge mate Biografie & eerdere uitslagen
Wouter den Haan Foto van Wouter den Haan London School of Economics Mee eens In hoge mate Een hoger percentage maakt de bankensector veiliger en ik heb nooit overtuigend bewijs gezien dat een hoger percentage de winsten van banken zodanig vermindert dat banken hun werk niet meer kunnen doen. Biografie & eerdere uitslagen
Andries de Grip Andries de Grip Universiteit Maastricht, ROA Mee eens In redelijke mate Gezien de risico's op de financiële markten en waarschijnlijk ook de verhoogde responssnelheid van rekeninghouders is de leverage ratio van banken veel te laag. Biografie & eerdere uitslagen
Barbara Baarsma Barbara Baarsma image

Rabobank, Utrecht en Universiteit van Amsterdam

Mee eens In redelijke mate Nodig om distance to default te vergroten. Hogere ratio halen niet door minder uit te lenen, maar door emissies, winstinhouding, kostenreducties en afschaffen bankenbelasting. Biografie & eerdere uitslagen
Dirk Brounen Dirk Brounen image

Tilburg University, TIAS School for Business and Society en Tilburg Sustainability Center

Mee eens In redelijke mate Biografie & eerdere uitslagen
Frank den Butter Portret van Frank den Butter Vrije Universiteit Amsterdam Mee eens In redelijke mate Onderzoek laat zien dat een te grote hefboom bij financiele instellingen heeft bijgedragen tot besmettingsgevaar en daarmee tot de kredietkrisis. Wel heeft een vaste minimum ratio het nadeel dat niet met verschillend risicogedrag van banken wordt gerekend Biografie & eerdere uitslagen
Frank Kalshoven Portret van Frank Kalshoven De Argumentenfabriek Mee eens In redelijke mate Biografie & eerdere uitslagen
Harry Garretsen Harry Garretsen image Rijksuniversiteit Groningen Mee eens In redelijke mate zie antwoord op vorige vraag Biografie & eerdere uitslagen
Jan Bouwens Jan Bouwens image

Universiteit van Amsterdam

Mee eens In redelijke mate Het lage eigenvermogen van banken verleent eigen vermogensverschaffers een sterke prikkel om risisco op te zoeken, omdat daarmee de verwachte opbrengstwaarde van het eigen vermogen toeneemt en om risico af te schuiven naar de andere vermogenverschaffers. Biografie & eerdere uitslagen
Jeroen Hinloopen Portret van Jeroen Hinloopen

Centraal Planbureau, Den Haag en Universiteit van Amsterdam

Mee eens In redelijke mate Biografie & eerdere uitslagen
Lans Bovenberg Lans Bovenberg image Tilburg University en Netspar Mee eens In redelijke mate Banken zullen meer eigen vermogen moeten hebben om schokken op te vangen. Verder ook minder herfinancieringsrisico door minder looptijdentransformatie. Biografie & eerdere uitslagen
Roel Beetsma Roel Beetsma image Universiteit van Amsterdam, CEPR en CESifo Mee eens In redelijke mate Veranderingen in waarde van asset holdings van banken werken versterkt door in eigen vermogen van bank door hoge leverage. Kredietcrisis heeft aangetoond dat het hard kan gaan met eigen vermogens van banken Biografie & eerdere uitslagen
Steven Brakman Steven Brakman image Rijksuniversiteit Groningen Mee eens In redelijke mate Gezien de omvang van het bankwezen in Nederland is een mogelijke 'vergissing' aan de veilige kant(hogere norm) wenselijk. Biografie & eerdere uitslagen
Joop Schippers Portret van Joop Schippers Universiteit van Utrecht Mee eens In geringe mate Biografie & eerdere uitslagen
Joop Hartog Joop Hartog image Universiteit van Amsterdam Mee eens In zeer geringe mate Biografie & eerdere uitslagen
Paul de Beer Paul de Beer image Universiteit van Amsterdam Mee eens In zeer geringe mate Biografie & eerdere uitslagen
Eelke de Jong Portret van Eelke de Jong Radboud Universiteit Nijmegen Eens noch oneens In redelijke mate Biografie & eerdere uitslagen
Henriëtte Prast Portret van Henriëtte Prast Tilburg University Eens noch oneens In redelijke mate Mij lijkt dat het gaat om risicogewogen activa. Daar hebben we Bazel toch voor? Biografie & eerdere uitslagen
Kees Goudswaard Portret van Kees Goudswaard Universiteit Leiden Eens noch oneens In redelijke mate Verdere verhoging van de kapitaalbuffers is zeker wenselijk, maar "aanzienlijk hoger dan 4%" lijkt voorlopig minder realistisch. De mogelijkheden om op dit moment nieuw eigen vermogen aan te trekken moeten niet worden overschat. Biografie & eerdere uitslagen
Koen Caminada Portret van Koen Caminada Universiteit Leiden Eens noch oneens In geringe mate Het gaat niet zozeer om de precieze hoogte van de ratio (3, 4 of 5%), maar om de relatie met de onderliggende risico's van een bank. Hoe hoger het risico, hoe hoger de leverage ratio dient te zijn. Dat kan per bank verschillen. Biografie & eerdere uitslagen
Dirk Schoenmaker Portret van Dirk Schoenmaker

Rotterdam School of Management, Erasmus Universiteit

Oneens In zeer hoge mate 3% is het minimum. Ik onderschrijf de 4% van het kabinet. Aanzienlijk hoger hoeft niet. Biografie & eerdere uitslagen
Fieke van der Lecq Fieke van der Lecq image

VU Amsterdam en Ecovisie

Oneens In redelijke mate Zolang niet voor risico wordt gewogen, werken de prikkels niet goed. Biografie & eerdere uitslagen
Sylvester Eijffinger Sylvester Eijffinger image Tilburg University en CEPR Zeer mee oneens In zeer hoge mate Een aanzienlijke verhoging van de 'leverage ratio' zal nadelige gevolgen hebben voor de kredietverlening in het bijzonder voor het MKB. Daarnaast wordt het 'level-playing field' voor de Nederlandse banken ten opzichte van de buitenlandse banken verstoord. Biografie & eerdere uitslagen
Janneke Plantenga Portret van Janneke Plantenga Universiteit Utrecht Geen mening Biografie & eerdere uitslagen
Jan van Ours Jan van Ours image

Erasmus Universiteit Rotterdam

Geen mening Biografie & eerdere uitslagen
Reyer Gerlagh Reyer Gerlagh image

Universiteit van Tilburg, Tilburg Sustainability Center

Geen mening Biografie & eerdere uitslagen

Stelling 3: Resultaat per panellid

Universele banken, zoals ING en ABN AMRO, moeten worden opgesplitst in traditionele nutsbanken – waarbinnen betaal- en spaaractiviteiten (en geen speculatieve activiteiten) plaatsvinden – en risicovolle zakenbanken.

Klik op een van onderstaande categorieën om het overzicht te sorteren.
Naam Organisatie Uitslag Expertise Toelichting
Arjo Klamer Arjo Klamer image

Erasmus Universiteit Rotterdam en wethouder SP, Hilversum

Zeer mee eens In hoge mate Ook al is een dergelijke splitsing lastig, het doet recht aan het maatschappelijke karakter van banken. Banken hebben het voorrecht geld te creëren, en hebben daarmee een maatschappelijke verantwoordelijkheid die met een dergelijke splitsing beter uitkomt Biografie & eerdere uitslagen
Dirk Brounen Dirk Brounen image

Tilburg University, TIAS School for Business and Society en Tilburg Sustainability Center

Zeer mee eens In hoge mate Biografie & eerdere uitslagen
Eelke de Jong Portret van Eelke de Jong Radboud Universiteit Nijmegen Zeer mee eens In hoge mate Voor zover mogelijk, anders moet men zeker living wills opleggen. Biografie & eerdere uitslagen
Piet Eichholtz Piet Eichholtz image Universiteit Maastricht Zeer mee eens In hoge mate De depositiegarantie creëert moral hazard, zodat de banken altijd een prikkel hebben om risicovolle activiteiten te gaan ondernemen met de depositotegoeden. Opsplitsing verhindert dat. Biografie & eerdere uitslagen
Bernard van Praag Portret van Bernard van Praag Universiteit van Amsterdam Zeer mee eens In redelijke mate Dr. Harrie Grosveld wijst op de nu te koop staande SNS-bank als en geode mogelijkheid om zo'n nutsbank op te starten. Zie ook bijdrage Harrie Verbon in MeJudice 5/12 2013 en mijn column in de ESB 12 juli 2013. Biografie & eerdere uitslagen
Jaap van Duijn Jaap van Duijn image

Oud Chief Investment Officer Robeco en oud hoogleraar Universiteit van Amsterdam en Erasmus Universiteit

Zeer mee eens In redelijke mate Het voorstel van de splitsing is onmiddellijk na de crisis in veel landen gedaan, en met reden. Laten banken weer nutsbedrijven zijn, net als vroeger, en laat het zakenbankieren maar over aan gespecialiseerde instellingen a la Goldman Sachs. Biografie & eerdere uitslagen
Harald Benink Portret van Harald Benink Tilburg University Mee eens In zeer hoge mate Biografie & eerdere uitslagen
Rick van der Ploeg Portret van Rick van der Ploeg Oxford University, VU Amsterdam, CEPR en CESifo Mee eens In hoge mate Het liefst zie ik de 'retail'-kant en de 'investment'-bank opgesplitst, en anders toch zeer zeker Chinese muren. In het VK is het te zwak: daar moet een bank in principe gesplits kunnen worden als er problemen zijn. Ik zie dan liever stevige Chinese muren Biografie & eerdere uitslagen
Wouter den Haan Foto van Wouter den Haan London School of Economics Mee eens In hoge mate Dit helpt maar ook de "risicovolle" kunnen een bedreiging vormen voor de financiële stabiliteit en er moet ook toezicht zijn op deze banken. Biografie & eerdere uitslagen
Andries de Grip Andries de Grip Universiteit Maastricht, ROA Mee eens In redelijke mate Traditionele nutsbanken moeten een stabiele basis kunnen geven aan de reële economie. Biografie & eerdere uitslagen
Barbara Baarsma Barbara Baarsma image

Rabobank, Utrecht en Universiteit van Amsterdam

Mee eens In redelijke mate conform commissie-Liikanen en Commissie Structuur NL Banken Biografie & eerdere uitslagen
Harry Garretsen Harry Garretsen image Rijksuniversiteit Groningen Mee eens In redelijke mate en voor die nutsbanken moet dan depositogarantiesysteem gelden en niet voor zakenbanken Biografie & eerdere uitslagen
Jan Bouwens Jan Bouwens image

Universiteit van Amsterdam

Mee eens In redelijke mate Banken mogen niet in derivaten handelen tenzij men de risicoexposure van de bank hiermee aantoonbaar verlaagt. Handelen voor eigen rekening en risico kan niet zo lang als de banken daar ook de eigendommen van spaarders in gevaar brengen. Biografie & eerdere uitslagen
Jeroen Hinloopen Portret van Jeroen Hinloopen

Centraal Planbureau, Den Haag en Universiteit van Amsterdam

Mee eens In redelijke mate Biografie & eerdere uitslagen
Kees Goudswaard Portret van Kees Goudswaard Universiteit Leiden Mee eens In redelijke mate Eens met het principe. Maar met twee kanttekeningen: 1. Het onderscheid tussen traditionele en risicovolle activiteiten is niet altijd even eenvoudig te maken. 2. Er moet wel een gelijk speelveld in Europa blijven. Biografie & eerdere uitslagen
Steven Brakman Steven Brakman image Rijksuniversiteit Groningen Mee eens In redelijke mate Met de toevoeging dat voor de risico dragende zakenbanken de belastingbetaler dan niet garant staat. Biografie & eerdere uitslagen
Joop Schippers Portret van Joop Schippers Universiteit van Utrecht Mee eens In geringe mate Overigens moet dan toch worden voorkomen dat speculatieve activiteiten van de zakenbanken alsnog de werking van de reële economie in gevaar brengen. Biografie & eerdere uitslagen
Paul de Beer Paul de Beer image Universiteit van Amsterdam Mee eens In geringe mate Biografie & eerdere uitslagen
Bas van der Klaauw Bas van der Klaauw image Vrije Universiteit Amsterdam en Tinbergen Instituut Mee eens In zeer geringe mate Biografie & eerdere uitslagen
Harry van Dalen Harry van Dalen image

NIDI, Den Haag, Rijksuniversiteit Groningen en Tilburg University, TISEM en TIAS

Mee eens In zeer geringe mate In een ideale wereld is dit niet noodzakelijk, maar ik denk dat het vertrouwen in banken zo laag is dat een dergelijke stap al heilzaam kan zijn om het vertrouwen weer terug te laten vloeien. Biografie & eerdere uitslagen
Joop Hartog Joop Hartog image Universiteit van Amsterdam Mee eens In zeer geringe mate Biografie & eerdere uitslagen
Clemens Kool Clemens Kool image

Centraal Planbureau en Utrecht School of Economics

Eens noch oneens In zeer hoge mate De huidige vervlechting van verschillende typen financiële diensten en producten kan tot grote problemen leiden (denk aan SNS). Daar moet zeker wat aangedaan worden, maar hoeft niet perse via volledige splitsing. Biografie & eerdere uitslagen
Esther-Mirjam Sent Esther-Mirjam Sent image Radboud Universiteit Nijmegen en lid van de Eerste Kamer voor de PvdA Eens noch oneens In hoge mate Er dient een wetgevingstraject in gang te worden gezet dat banken verbiedt om te handelen voor eigen rekening. Uitgangspunt moet verder zijn dat banken hun klanten kunnen bedienen zonder dat dit tot overmatige risico’s voor de belastingbetaler leidt. Biografie & eerdere uitslagen
Ivo Arnold Ivo Arnold image Nyenrode Business Universiteit en Erasmus Universiteit Rotterdam Eens noch oneens In hoge mate Ik ben meer een voorstander van ring-fencing - i.e. de juridische afscherming van risicovolle activiteiten (zakenbankieren, maar ook commercieel onroerend goed en internationale activiteiten) van het traditionele Nederlandse bancaire bedrijf. Biografie & eerdere uitslagen
Frank den Butter Portret van Frank den Butter Vrije Universiteit Amsterdam Eens noch oneens In redelijke mate Op zich draagt zo'n opsplitsing bij tot vermindering van het besmettingsgevaar, maar er zijn betere methoden om te zorgen dat banken niet "too interconnected to fail" worden, b.v living wills (indien goed uitgedacnt). Biografie & eerdere uitslagen
Frank Kalshoven Portret van Frank Kalshoven De Argumentenfabriek Eens noch oneens In redelijke mate Biografie & eerdere uitslagen
Pieter Gautier Pieter Gautier image Vrije Universiteit Eens noch oneens In redelijke mate Als de kapitaaleisen veel hoger zouden zijn (20-30%)is die noodzaak minder groot. Probleem is dat er een grijs gebied bestaat tussen speculatieve en "normale" activiteiten. Biografie & eerdere uitslagen
Bas Jacobs Bas Jacobs image Erasmus School of Economics, Rotterdam en CESifo München Eens noch oneens In geringe mate Scheiding tussen zaken- en nutsbanken kan financiele crises niet voorkomen. Crisis 2008 ontstaan doordat zakenbanken systeemrelevant waren. Beter om banken veel hogere kapitaaleisen op te leggen, dan is regulering ook minder nodig. Biografie & eerdere uitslagen
Koen Caminada Portret van Koen Caminada Universiteit Leiden Eens noch oneens In zeer geringe mate Biografie & eerdere uitslagen
Elmer Sterken Elmer Sterken image Rijksuniversiteit Groningen Oneens In hoge mate In een complexere wereld moeten banken meerdere activiteiten kunnen onderhouden, maar wel onder een duidelijke regulering. Biografie & eerdere uitslagen
Ewald Engelen Portret van Ewald Engelen Universiteit van Amsterdam Oneens In hoge mate In de praktijk is onderscheid niet meer te maken: retailproducten (hypotheken) dienen als grondstof voor wholesale activiteiten (securitisaties). Bovendien zijn tijdens crisis retailbanken net zo kwestbaar gebleken als zakenbanken. Biografie & eerdere uitslagen
Kees Koedijk Kees Koedijk image

Tilburg University, TIAS School for Business and Society, en CEPR

Oneens In hoge mate wel dienen er 'testamenten' (living wills) klaar te liggen hoe verschillende delen uit elkaar te halen zijn. overheidsgarantie kan op lange termijn alleen voor nutsfunctie gelden. overheid mag niet opdraaien voor risicovolle zakenbanken Biografie & eerdere uitslagen
Casper van Ewijk Casper van Ewijk image

Tilburg University, Netspar, en Universiteit van Amsterdam

Oneens In redelijke mate Biografie & eerdere uitslagen
Henriëtte Prast Portret van Henriëtte Prast Tilburg University Oneens In redelijke mate Mij dunkt dat de functie van banken is om gelden van onerschothuishoudingen door te sluizen naar die van tekorthuishoudingen. Bij dat laatste is er altijd ern risico. Het is de taak van de bank om dat te managen Biografie & eerdere uitslagen
Lans Bovenberg Lans Bovenberg image Tilburg University en Netspar Oneens In redelijke mate Opsplitsen doet niets aan fundamentele probleem van te weinig risicodragend kapitaal en te veel herfinancieringsrisico. Biografie & eerdere uitslagen
Roel Beetsma Roel Beetsma image Universiteit van Amsterdam, CEPR en CESifo Oneens In redelijke mate Vraag is dit het opereren van de banken niet bemoeilijkt. Bovendien zijn, bij mijn weten, onze banken niet in de problemen gekomen door de zakenbank activiteiten. Biografie & eerdere uitslagen
Jaap Abbring Portret van Jaap Abbring Tilburg University Oneens In zeer geringe mate Biografie & eerdere uitslagen
Dirk Schoenmaker Portret van Dirk Schoenmaker

Rotterdam School of Management, Erasmus Universiteit

Zeer mee oneens In zeer hoge mate De nutsbanken zullen huisfinanciering (hypotheken) en MKB leningen op hun balans hebben, die juist risicovol zijn (gevoelig voor huizenprijzen en BBP). Biografie & eerdere uitslagen
Sweder van Wijnbergen Portret van Sweder van Wijnbergen Universiteit van Amsterdam Zeer mee oneens In zeer hoge mate Biografie & eerdere uitslagen
Sylvester Eijffinger Sylvester Eijffinger image Tilburg University en CEPR Zeer mee oneens In zeer hoge mate Volcker rule en Vickers principle blijken niet in de praktijk te werken. Verstandiger is om conform de Liikanen commissie een scheidingsverplichting vast te leggen voor de handelsactiviteiten van depositobanken als deze een bepaalde grens overschrijden. Biografie & eerdere uitslagen
Fieke van der Lecq Fieke van der Lecq image

VU Amsterdam en Ecovisie

Zeer mee oneens In redelijke mate Compartimentering (living will) kan zinvol zijn, maar economies of scale en scope belangrijk om te behouden. NB. In dit voorstel ontbreekt middencategorie van hypotheken en (klein)zakelijke kredietverlening. Biografie & eerdere uitslagen
Janneke Plantenga Portret van Janneke Plantenga Universiteit Utrecht Geen mening Biografie & eerdere uitslagen
Jan van Ours Jan van Ours image

Erasmus Universiteit Rotterdam

Geen mening Biografie & eerdere uitslagen
Reyer Gerlagh Reyer Gerlagh image

Universiteit van Tilburg, Tilburg Sustainability Center

Geen mening Biografie & eerdere uitslagen

Me Judice Economenpanel

Leden

Voor een overzicht van de leden van het economenpanel en hun affilaties: klik hier.

Toelichting

Dit panel peilt in welke mate economen het eens of oneens zijn over grote economische vraagstukken. Me Judice heeft een panel van ongeveer 60 economische deskundigen uitgenodigd om op gezette tijden (minimaal een keer per maand) hun mening te geven.

Het panel is gekozen op basis van een aantal minimale eisen. Een deelnemer moet onafhankelijk en gepromoveerd zijn. Een additionele eis is dat de economen enige affiniteit met vraagstukken van economische politiek moeten hebben. Om zo veel mogelijk een representatief beeld van de Nederlandse economen te krijgen is er naar gestreefd om de diverse economie faculteiten en hoogleraren (Amsterdam, Groningen, Leiden, Maastricht, Nijmegen, Rotterdam, Tilburg en Utrecht) aan bod te laten komen alsmede diverse specialismen.

Op het punt van het stemmen op stellingen is het goed om een paar zaken te benadrukken. In sommige gevallen zullen panelleden eens noch oneens zijn met een bepaalde stelling. Er kunnen twee redenen zijn voor deze uitkomst.

  1. Een econoom is een expert op het bepaald terrein maar ziet op basis van zijn ervaring en kennis van het veld dat er nog veel onzekerheid is over de stelling in kwestie. In dergelijke gevallen zullen de panelleden stemmen op de optie ‘eens noch oneens’.
  2. Een econoom is geen expert op een terrein of bezit te weinig kennis over een specifieke casus om daar een gekwalificeerde uitspraak over te doen. In dat geval zal het panellid stemmen op de optie ‘geen mening’.

De vragen worden per email naar het Me Judice Economenpanel gestuurd en ieder lid krijgt ruim de tijd om na te denken over de stem die hij of zij wil uitbrengen. Zij mogen alle bronnen gebruiken die zij willen om hun keuze te maken. Voorts krijgen alle panelleden de gelegenheid om in een paar woorden hun keuze toe te lichten, evenals de mate van (on)zekerheid die men heeft over het gekozen antwoord zodat volledig transparant is hoe in deze groep het totaalbeeld tot stand komt. Er worden daarom altijd twee figuren getoond: een ongewogen en een gewogen beeld waarbij het antwoord een hoger gewicht krijgt naarmate men zelf stelt dat men meer van het onderwerp afweet.

Buitenstaanders mogen stellingen suggereren evenals de panelleden zelf. Het Me Judice panelbestuur is uiteindelijk verantwoordelijk voor de keuze van de definitieve stelling. In sommige gevallen zullen wij een conceptversie van de stelling naar het Me Judice economenpanel sturen om fouten, onduidelijkheden of vage bewoordingen op te sporen.

De paneldata die middels deze peiling worden verzameld vallen onder het copyright van het Me Judice economenpanel en zullen worden gebruikt voor onderzoek, waarover zal worden gerapporteerd in een tijdschriftartikel.

Voor vragen en/of opmerkingen: economenpanel@mejudice.nl

Suggereer een stelling

Indien u een stelling wilt voorstellen die voorgelegd wordt aan het Me Judice economenpanel kunt u hieronder een voorstel doen. Over de behandeling van deze stelling kan niet worden gecorrespondeerd.