Me Judice Economenpanel: Robuuste banken

9 dec 2013
Hoewel de crisis in hevigheid afvlakt blijft het bancaire stelsel een zorgenkind in veel landen, zo ook de Nederlandse. De omvang van de bancaire sector is groot – het balanstotaal van de bankensector is 4,5 keer zo groot als het bbp; de gemiddelde ‘leverage ratio’ – het eigen vermogen gedeeld door de totale activa (waarbij de activa van de bank niet naar risico worden gewogen) – van de Nederlandse banken bedraagt 4 %; en belastingbetalers betalen nog altijd de rekening wanneer systeembanken excessieve risico's nemen. Om de bankensector weer solide te maken stelde het kabinet een waslijst van initiatieven voor, o.a. om een ‘leverage ratio’ van minimaal 4% voor systeemrelevante instellingen in te stellen. Maar is dat genoeg om de bankensector solide te maken? Drie stellingen zijn aan het economenpanel voorgelegd.

Stelling 1

De omvang van het Nederlandse bancaire systeem is te groot in relatie tot het bruto binnenlands product.

Resultaat (gewogen voor kennis expert)

Resultaat (gewogen voor kennis expert)

Resultaat (ongewogen)

Resultaat (ongewogen)

Stelling 2

Ten einde de bankensector weer solide te maken moet de ‘leverage ratio’ (eigen vermogen gedeeld door totaal voor risico ongewogen activa) aanzienlijk hoger zijn dan de door het kabinet voorgestelde ratio van 4%.

Resultaat (gewogen voor kennis expert)

Resultaat (gewogen voor kennis expert)

Resultaat (ongewogen)

Resultaat (ongewogen)

Stelling 3

Universele banken, zoals ING en ABN AMRO, moeten worden opgesplitst in traditionele nutsbanken – waarbinnen betaal- en spaaractiviteiten (en geen speculatieve activiteiten) plaatsvinden – en risicovolle zakenbanken.

Resultaat (gewogen voor kennis expert)

Resultaat (gewogen voor kennis expert)

Resultaat (ongewogen)

Resultaat (ongewogen)

Stelling 1: Resultaat per panellid

De omvang van het Nederlandse bancaire systeem is te groot in relatie tot het bruto binnenlands product.

Klik op een van onderstaande categorieën om het overzicht te sorteren.
NaamOrganisatieUitslagExpertiseToelichting 
Harald Benink
Portret van Harald Benink
Tilburg UniversityZeer mee eensIn zeer hoge mateZolang de kapitaalbuffers van banken niet substantieel zijn verhoogd, staat de belastingbetaler garant voor het risico van systeembanken die teveel risico nemen. Biografie & eerdere uitslagen
Clemens Kool
Clemens Kool image

Centraal Planbureau en Utrecht School of Economics

Zeer mee eensIn zeer hoge mateZeker in huidige setting; na totstandkoming van volledige EBU, inclusief DGS en eventuele faillissementskosten op Europees niveau, minder problematisch. Biografie & eerdere uitslagen
Dirk Schoenmaker
Portret van Dirk Schoenmaker

Rotterdam School of Management, Erasmus Universiteit

OneensIn zeer hoge mateHet BBP is een te ruwe maatstaf. Het is goed ook de vraag naar bankfinanciering mee te nemen. Nederland heeft bijvoorbeeld meer multinationals, die door grote universele banken worden bediend. Biografie & eerdere uitslagen
Sweder van Wijnbergen
Portret van Sweder van Wijnbergen
Universiteit van AmsterdamZeer mee oneensIn zeer hoge mate  Biografie & eerdere uitslagen
Sylvester Eijffinger
Sylvester Eijffinger image
Tilburg University en CEPRZeer mee oneensIn zeer hoge mateDe stelling dat de omvang van de Nederlandse bancaire sector bepalend is voor de risicograad van deze sector is empirisch niet te onderbouwen. Grotere banken betekenen niet noodzakelijk meer risicovolle banken. Het gaat om het risk appetite van de banken. Biografie & eerdere uitslagen
Ewald Engelen
Portret van Ewald Engelen
Universiteit van AmsterdamZeer mee eensIn hoge mateBalansen bancaire sector zijn verdubbeld tussen 1990 en 2008. Vooral door inflatoire hypothecaire leningen (funding gap is gevolg van versoepelde leenvoorwaarden midden jaren 90) en door interbancaire transacties. Terug dus naar situate ex ante: 3 x BBP. Biografie & eerdere uitslagen
Arjo Klamer
Arjo Klamer image

Erasmus Universiteit Rotterdam en wethouder SP, Hilversum

Zeer mee eensIn hoge mateHet is overduidelijk hoe fragiel de financiele sector is, en dat zal het ook blijven, ongeacht de hoeveelheid toezicht. De bancaire sector is disproportioneel gegroeid waardoor de stabiliteit van de Nederlandse economie ernstig bedreigd is. Biografie & eerdere uitslagen
Ivo Arnold
Ivo Arnold image
Nyenrode Business Universiteit en Erasmus Universiteit RotterdamZeer mee eensIn hoge mate  Biografie & eerdere uitslagen
Esther-Mirjam Sent
Esther-Mirjam Sent image
Radboud Universiteit Nijmegen en lid van de Eerste Kamer voor de PvdAZeer mee eensIn hoge mateDe omvang van de bankensector in relatie tot de reële economie levert risico’s op gegeven de nu geldende regels en garantiestellingen. Daarnaast is Nederland gebaat bij meer pluriformiteit en diversiteit qua omvang en ondernemingsvormen in de sector. Biografie & eerdere uitslagen
Wouter den Haan
Foto van Wouter den Haan
London School of EconomicsMee eensIn hoge mateHet is niet realistisch om te denken dat financiële crises uit te sluiten zijn (en de maatregelen die nu worden genomen waarborgen zorgen daar zeker niet voor). Met zo'n grote financiële sector blijft er dus een flink risico voor de Nederlandse economie. Biografie & eerdere uitslagen
Eelke de Jong
Portret van Eelke de Jong
Radboud Universiteit NijmegenMee eensIn hoge mateHoewel het moeilijk is een kritieke grens te geven, is de omvang in internationale vergelijking hoog. Biografie & eerdere uitslagen
Elmer Sterken
Elmer Sterken image
Rijksuniversiteit GroningenEens noch oneensIn hoge mateNiet de balanstotaal/bbp-verhouding maar de krediet/bbp-ratio per land is relevant, dus is er wel enige zorg over de relatieve omvang van de Nederlandse kredietverlening, maar niet over de omvang van de Nederlandse banken. Biografie & eerdere uitslagen
Kees Koedijk
Kees Koedijk image

Tilburg University, TIAS en CEPR

Eens noch oneensIn hoge matewas te groot, nu stuk kleiner. gaat vooral nu om het verbeteren van risicomanagement , eigen vermogen en governance. dat moet verder versterkt worden. Biografie & eerdere uitslagen
Piet Eichholtz
Piet Eichholtz image
Universiteit MaastrichtEens noch oneensIn hoge mateHet bankensysteem is groot, maar wellicht niet te groot. Het is vooral veel te geconcentreerd Biografie & eerdere uitslagen
Pieter Gautier
Pieter Gautier image
Vrije UniversiteitZeer mee eensIn redelijke mateDe overheid geeft een inpliciete too-big-to-fail garantie. Daarom kunnen banken te goedkoop vreemd vermogen ophalen en zijn er te weinig prikkels om EV uit te geven. Dit maakt fin. sector groter dan sociaal wenselijk en NL kwetsbaar. Biografie & eerdere uitslagen
Bas Jacobs
Bas Jacobs image
Erasmus School of Economics, Rotterdam en CESifo MünchenZeer mee eensIn redelijke mateNL bankwezen is too big to fail. Risico's voor de belastingbetaler van bankproblemen zijn nog steeds niet te overzien. Zonder Europese bankenunie (incl burdensharing bij bankreddingen) dient bankwezen te worden opgeknipt om systeemrisico te verminderen. Biografie & eerdere uitslagen
Jaap van Duijn
Jaap van Duijn image

Oud Chief Investment Officer Robeco en oud hoogleraar Universiteit van Amsterdam en Erasmus Universiteit

Zeer mee eensIn redelijke mateEind jaren 70 was het balanstotaal 100% van het bbp, eind jaren 80 200%, nu nog steeds bijna 500%. Het aantal banken is ook nog eens afgenomen. Daarmee zijn de resterende banken te groot voor de Nederlandse economie. Biografie & eerdere uitslagen
Bernard van Praag
Portret van Bernard van Praag
Universiteit van AmsterdamZeer mee eensIn redelijke matebij een systeembank dient de Staat in te springen bij dreigend omvallen. De verplichtingen van onze systeembanken zijn te groot in verhouding tot de mogelijkheden van de Staat Biografie & eerdere uitslagen
Jeroen Hinloopen
Portret van Jeroen Hinloopen

Utrecht School of Economics

Mee eensIn redelijke mate  Biografie & eerdere uitslagen
Steven Brakman
Steven Brakman image
Rijksuniversiteit GroningenMee eensIn redelijke mate  Biografie & eerdere uitslagen
Rick van der Ploeg
Portret van Rick van der Ploeg
Oxford University, VU Amsterdam, CEPR en CESifoMee eensIn redelijke mateNederland had altijd een van de grootste bancaire sectors van Europa. Dat draagt bij aan de fragiliteit van de Nederlandse economie, zeker gezien de leegstand in kantoren en de vele gezinnen die met hun huis 'onder water' staan. Biografie & eerdere uitslagen
Frank Kalshoven
Portret van Frank Kalshoven
De ArgumentenfabriekMee eensIn redelijke mate  Biografie & eerdere uitslagen
Joop Schippers
Portret van Joop Schippers
Universiteit van UtrechtMee eensIn redelijke mateDit geldt vooral zolang het bancaire systeem grote risico's met zich mee brengt en van die sector een potentieel destabiliserende werking op de gehele economie uitgaat. Biografie & eerdere uitslagen
Lans Bovenberg
Lans Bovenberg image
Tilburg University en NetsparMee eensIn redelijke mateBanken zijn in Nederland te groot geworden door te veel prikkels om te lenen (o.a, door fiscale prikkels) Biografie & eerdere uitslagen
Harry Garretsen
Harry Garretsen image
Rijksuniversiteit GroningenMee eensIn redelijke mateProbleem niet in 1e plaats omvang bankensector (tov bbp) maar vooral aangehouden eigen vermogen (te laag), meer herkapitalisatie nodig Biografie & eerdere uitslagen
Dirk Brounen
Dirk Brounen image

Tilburg University, TIAS School for Business and Society en Tilburg Sustainability Center

Mee eensIn redelijke mate  Biografie & eerdere uitslagen
Kees Goudswaard
Portret van Kees Goudswaard
Universiteit LeidenMee eensIn redelijke mateOmvang bancaire sector was zeker te groot, maar is al wel flink terug gebracht. Dat proces moet nog worden voortgezet (opschoning balansen in aanloop naar Bankenunie), maar er is niet een soort "optimale" omvang in relatie tot bbp. Biografie & eerdere uitslagen
Barbara Baarsma
Barbara Baarsma image

Rabobank, Utrecht en Universiteit van Amsterdam

Eens noch oneensIn redelijke mateten opzichte van het Nederlandse BBP is het balanstotaal inderdaad hoog, maar de vraag is of we het balanstotaal niet vanuit een Europees perspectief moeten bekijken. Biografie & eerdere uitslagen
Reyer Gerlagh
Reyer Gerlagh image

Universiteit van Tilburg, Tilburg Sustainability Center

Eens noch oneensIn redelijke mateDe financiele dienstverlening is onderdeel van het BNP, maar levert het ook welvaart? Financiele instellingen leveren waardevolle diensten, maar ook 'lucht', zoals het product 'belastingvermindering' via complexe constructies. Biografie & eerdere uitslagen
Casper van Ewijk
Casper van Ewijk image

Tilburg University, Netspar, en Universiteit van Amsterdam

Eens noch oneensIn redelijke mateEen grote bankensector is op zich geen probleem; als de risico's maar voldoende zijn afgedekt en perverse prikkels worden weggenomen. Biografie & eerdere uitslagen
Roel Beetsma
Roel Beetsma image
Universiteit van Amsterdam, CEPR en CESifoOneensIn redelijke mateomvang heeft de maken met mate van financiele ontwikkeling, met belang financial services industry voor ons land en het feit we veel grote multinationals hebben die ook bediend moeten worden. Biografie & eerdere uitslagen
Frank den Butter
Portret van Frank den Butter
Vrije Universiteit AmsterdamOneensIn redelijke mateOp zich kan een relatief grote financiele sector duiden op comparatieve voordelen van een land in de financiële dienstverlening. Dan moet er wel goed macroprudentieel toezicht zijn zodat fouten zoals in Ierland en IJsland worden vermeden Biografie & eerdere uitslagen
Henriëtte Prast
Portret van Henriëtte Prast
Tilburg UniversityOneensIn redelijke mateMij kijkt eerder dat de omvang van sommige banken in relatie tot bbp potentieel probleem is. Concentratiegraad absoluut en relatief tov buitenland hoog. Biografie & eerdere uitslagen
Jan Bouwens
Jan Bouwens image

Universiteit van Amsterdam

OneensIn redelijke mateDe banken opereren in een Europese context. Binnen de EU specialiseren landen zich in bepaalde sectoren. Voor Nederland betreft dit de financieele dienstverlening. Biografie & eerdere uitslagen
Fieke van der Lecq
Fieke van der Lecq image

VU Amsterdam en Ecovisie

OneensIn redelijke mateEr is kritische massa nodig om kennis en ervaring in NL te houden. Wel alert blijven op crowding-out t.o.v. andere sectoren (bv. techniek, medisch). Biografie & eerdere uitslagen
Harry van Dalen
Harry van Dalen image

NIDI, Den Haag, Rijksuniversiteit Groningen en Tilburg University

Zeer mee eensIn geringe mateEen Europese bankenunie is voor Nederland bijna een noodzakelijkheid, Nederlandse bankensector is 'too big to save', zie analyse Dirk Schoenmaker: http://bit.ly/1eTwiUd Biografie & eerdere uitslagen
Koen Caminada
Portret van Koen Caminada
Universiteit LeidenEens noch oneensIn geringe mateMij is geen theorie bekend van de optimale omvang van een bancair systeem voor een land. Te groot of te klein; elk antwoord lijkt een slag in de lucht. Biografie & eerdere uitslagen
Bas van der Klaauw
Bas van der Klaauw image
Vrije Universiteit Amsterdam en Tinbergen InstituutOneensIn geringe mateDe bankensector is groot, maar ik weet niet of het te groot is. Dat laatste zou impliceren dat het zelfs met strikte regelgeving niet in de hand te houden is. Biografie & eerdere uitslagen
Andries de Grip
Andries de Grip
Universiteit Maastricht, ROAOneensIn geringe mateHet probleem is veeleer hoe deze banksector georganiseerd is en opereert. Biografie & eerdere uitslagen
Janneke Plantenga
Portret van Janneke Plantenga
Universiteit UtrechtGeen mening   Biografie & eerdere uitslagen
Paul de Beer
Paul de Beer image
Universiteit van AmsterdamMee eensIn zeer geringe mate  Biografie & eerdere uitslagen
Joop Hartog
Joop Hartog image
Universiteit van AmsterdamOneensIn zeer geringe mateMet een goed Europees toezicht en Europese noodvoorzieningen, is de Europese schaal relevant, niet de Nederlandse. Biografie & eerdere uitslagen
Jaap Abbring
Portret van Jaap Abbring
Tilburg UniversityOneensIn zeer geringe mateIk heb hier niet meer dan een aanzet tot een gestructureerde discussie over gezien. Met goede regulering lijkt me de omvang niet zo'n probleem. Biografie & eerdere uitslagen
Jan van Ours
Jan van Ours image
Tilburg University, CEPR en IZA BonnGeen mening   Biografie & eerdere uitslagen

Stelling 2: Resultaat per panellid

Ten einde de bankensector weer solide te maken moet de ‘leverage ratio’ (eigen vermogen gedeeld door totaal voor risico ongewogen activa) aanzienlijk hoger zijn dan de door het kabinet voorgestelde ratio van 4%.

Klik op een van onderstaande categorieën om het overzicht te sorteren.
NaamOrganisatieUitslagExpertiseToelichting 
Harald Benink
Portret van Harald Benink
Tilburg UniversityZeer mee eensIn zeer hoge mateDe leverage ratio was historisch laag toen de crisis in 2007-2008 uitbrak, in Nederland rond 3%. Historisch gezien is een ratio van 15% tot 30% heel normaal. De huidige lage ratio is een resultante van de impliciete garantie van "too big to fail". Biografie & eerdere uitslagen
Clemens Kool
Clemens Kool image

Centraal Planbureau en Utrecht School of Economics

Zeer mee eensIn zeer hoge mateAanzienlijk hogere kapitaalbuffers zijn noodzakelijk en onvermijdelijk om een duurzaam financieel systeem te krijgen Biografie & eerdere uitslagen
Sweder van Wijnbergen
Portret van Sweder van Wijnbergen
Universiteit van AmsterdamMee eensIn zeer hoge mate  Biografie & eerdere uitslagen
Dirk Schoenmaker
Portret van Dirk Schoenmaker

Rotterdam School of Management, Erasmus Universiteit

OneensIn zeer hoge mate3% is het minimum. Ik onderschrijf de 4% van het kabinet. Aanzienlijk hoger hoeft niet. Biografie & eerdere uitslagen
Sylvester Eijffinger
Sylvester Eijffinger image
Tilburg University en CEPRZeer mee oneensIn zeer hoge mateEen aanzienlijke verhoging van de 'leverage ratio' zal nadelige gevolgen hebben voor de kredietverlening in het bijzonder voor het MKB. Daarnaast wordt het 'level-playing field' voor de Nederlandse banken ten opzichte van de buitenlandse banken verstoord. Biografie & eerdere uitslagen
Pieter Gautier
Pieter Gautier image
Vrije UniversiteitZeer mee eensIn hoge mateAdmati en Hellwig leggen het helder uit. Meer EV verlaagt risico voor de staat en verkleint de kans op ongewenst gedrag van banken (risico's worden beter geinternaliseerd). Hoe meer EV, hoe lager de risico opslag en hoe goedkoper kapitaal wordt. Biografie & eerdere uitslagen
Ewald Engelen
Portret van Ewald Engelen
Universiteit van AmsterdamZeer mee eensIn hoge mateHet verdienmodel van banken berust op zo min mogelijk eigen vermogen en zo veel mogelijk vreemd vermogen. Dit heeft geleid tot hoge private winsten en hoge collectieve kosten. Veel meer eigen vermogen (10-12%) is de enige echte remedie. Biografie & eerdere uitslagen
Rick van der Ploeg
Portret van Rick van der Ploeg
Oxford University, VU Amsterdam, CEPR en CESifoZeer mee eensIn hoge mateDie 4% betekent dat de hefboomwerking nog te groot is. In goede tijden worden de winsten dan vermenigvuldigd, maar in slechte tijden worden de verliezen ook vermenigvuldigd. Dus dit helpt ook niet echt om meer vertrouwen te scheppen in de economie. Biografie & eerdere uitslagen
Arjo Klamer
Arjo Klamer image

Erasmus Universiteit Rotterdam en wethouder SP, Hilversum

Zeer mee eensIn hoge mateHet gemiddelde in Europa ligt op 8%. In het VK is het zelfs 9%. Biografie & eerdere uitslagen
Ivo Arnold
Ivo Arnold image
Nyenrode Business Universiteit en Erasmus Universiteit RotterdamZeer mee eensIn hoge mate  Biografie & eerdere uitslagen
Elmer Sterken
Elmer Sterken image
Rijksuniversiteit GroningenMee eensIn hoge mateDe bankenwereld is internationaal en dergelijke afspraken kunnen dus slechts in internationaal verband gemaakt worden. Biografie & eerdere uitslagen
Wouter den Haan
Foto van Wouter den Haan
London School of EconomicsMee eensIn hoge mateEen hoger percentage maakt de bankensector veiliger en ik heb nooit overtuigend bewijs gezien dat een hoger percentage de winsten van banken zodanig vermindert dat banken hun werk niet meer kunnen doen. Biografie & eerdere uitslagen
Kees Koedijk
Kees Koedijk image

Tilburg University, TIAS en CEPR

Mee eensIn hoge matestructureel moeten de leverage ratio's omhoog. in goede tijden meer eigen vermogen door banken laten opbouwen en helemaal door systeembanken, zie zwitserland Biografie & eerdere uitslagen
Esther-Mirjam Sent
Esther-Mirjam Sent image
Radboud Universiteit Nijmegen en lid van de Eerste Kamer voor de PvdAMee eensIn hoge mateHet Sustainable Finance Lab denkt daarbij aan een percentage van tenminste 10%. De hogere leverage ratio kan voor een belangrijk deel worden ingevuld door middel van contingent capital instrumenten en moet geleidelijk worden ingevoerd. Biografie & eerdere uitslagen
Piet Eichholtz
Piet Eichholtz image
Universiteit MaastrichtMee eensIn hoge mate  Biografie & eerdere uitslagen
Bas Jacobs
Bas Jacobs image
Erasmus School of Economics, Rotterdam en CESifo MünchenZeer mee eensIn redelijke mateHet is lachwekkend dat 4% 'normaal' wordt gevonden. Bankiers verspreiden totale nonsens over hogere kapitaaleisen. Dit zou 20-30% moeten zijn (Admati en Hellwig), zie ook hier: http://bankersnewclothes.com Biografie & eerdere uitslagen
Jaap van Duijn
Jaap van Duijn image

Oud Chief Investment Officer Robeco en oud hoogleraar Universiteit van Amsterdam en Erasmus Universiteit

Zeer mee eensIn redelijke mateVergeleken met banken in andere landen en vergeleken met Nederlandse banken in vroegere jaren, houden de banken hier zeer weinig eigen vermogen aan. Iedereen heeft kunnen zien wat er met een laag eigen vermogen in tijden van crisis kan gebeuren. Biografie & eerdere uitslagen
Casper van Ewijk
Casper van Ewijk image

Tilburg University, Netspar, en Universiteit van Amsterdam

Zeer mee eensIn redelijke mateHerstel van het kapitaal gaat te langzaam. Directe kapitaalversterking had al bij het begin van de crisis moeten worden afgedwongen door de overheid. Verplichte herkapitalisatie voorkomt signalling problemen. Biografie & eerdere uitslagen
Bernard van Praag
Portret van Bernard van Praag
Universiteit van AmsterdamZeer mee eensIn redelijke mate10% lijkt een redelijke ratio. In Zwitserland worden nog hogere percentages genoemd. Biografie & eerdere uitslagen
Jeroen Hinloopen
Portret van Jeroen Hinloopen

Utrecht School of Economics

Mee eensIn redelijke mate  Biografie & eerdere uitslagen
Roel Beetsma
Roel Beetsma image
Universiteit van Amsterdam, CEPR en CESifoMee eensIn redelijke mateVeranderingen in waarde van asset holdings van banken werken versterkt door in eigen vermogen van bank door hoge leverage. Kredietcrisis heeft aangetoond dat het hard kan gaan met eigen vermogens van banken Biografie & eerdere uitslagen
Steven Brakman
Steven Brakman image
Rijksuniversiteit GroningenMee eensIn redelijke mateGezien de omvang van het bankwezen in Nederland is een mogelijke 'vergissing' aan de veilige kant(hogere norm) wenselijk. Biografie & eerdere uitslagen
Barbara Baarsma
Barbara Baarsma image

Rabobank, Utrecht en Universiteit van Amsterdam

Mee eensIn redelijke mateNodig om distance to default te vergroten. Hogere ratio halen niet door minder uit te lenen, maar door emissies, winstinhouding, kostenreducties en afschaffen bankenbelasting. Biografie & eerdere uitslagen
Frank den Butter
Portret van Frank den Butter
Vrije Universiteit AmsterdamMee eensIn redelijke mateOnderzoek laat zien dat een te grote hefboom bij financiele instellingen heeft bijgedragen tot besmettingsgevaar en daarmee tot de kredietkrisis. Wel heeft een vaste minimum ratio het nadeel dat niet met verschillend risicogedrag van banken wordt gerekend Biografie & eerdere uitslagen
Jan Bouwens
Jan Bouwens image

Universiteit van Amsterdam

Mee eensIn redelijke mateHet lage eigenvermogen van banken verleent eigen vermogensverschaffers een sterke prikkel om risisco op te zoeken, omdat daarmee de verwachte opbrengstwaarde van het eigen vermogen toeneemt en om risico af te schuiven naar de andere vermogenverschaffers. Biografie & eerdere uitslagen
Frank Kalshoven
Portret van Frank Kalshoven
De ArgumentenfabriekMee eensIn redelijke mate  Biografie & eerdere uitslagen
Lans Bovenberg
Lans Bovenberg image
Tilburg University en NetsparMee eensIn redelijke mateBanken zullen meer eigen vermogen moeten hebben om schokken op te vangen. Verder ook minder herfinancieringsrisico door minder looptijdentransformatie. Biografie & eerdere uitslagen
Harry Garretsen
Harry Garretsen image
Rijksuniversiteit GroningenMee eensIn redelijke matezie antwoord op vorige vraag Biografie & eerdere uitslagen
Andries de Grip
Andries de Grip
Universiteit Maastricht, ROAMee eensIn redelijke mateGezien de risico's op de financiële markten en waarschijnlijk ook de verhoogde responssnelheid van rekeninghouders is de leverage ratio van banken veel te laag. Biografie & eerdere uitslagen
Dirk Brounen
Dirk Brounen image

Tilburg University, TIAS School for Business and Society en Tilburg Sustainability Center

Mee eensIn redelijke mate  Biografie & eerdere uitslagen
Henriëtte Prast
Portret van Henriëtte Prast
Tilburg UniversityEens noch oneensIn redelijke mateMij lijkt dat het gaat om risicogewogen activa. Daar hebben we Bazel toch voor? Biografie & eerdere uitslagen
Eelke de Jong
Portret van Eelke de Jong
Radboud Universiteit NijmegenEens noch oneensIn redelijke mate  Biografie & eerdere uitslagen
Kees Goudswaard
Portret van Kees Goudswaard
Universiteit LeidenEens noch oneensIn redelijke mateVerdere verhoging van de kapitaalbuffers is zeker wenselijk, maar "aanzienlijk hoger dan 4%" lijkt voorlopig minder realistisch. De mogelijkheden om op dit moment nieuw eigen vermogen aan te trekken moeten niet worden overschat. Biografie & eerdere uitslagen
Fieke van der Lecq
Fieke van der Lecq image

VU Amsterdam en Ecovisie

OneensIn redelijke mateZolang niet voor risico wordt gewogen, werken de prikkels niet goed. Biografie & eerdere uitslagen
Bas van der Klaauw
Bas van der Klaauw image
Vrije Universiteit Amsterdam en Tinbergen InstituutZeer mee eensIn geringe mate  Biografie & eerdere uitslagen
Harry van Dalen
Harry van Dalen image

NIDI, Den Haag, Rijksuniversiteit Groningen en Tilburg University

Zeer mee eensIn geringe mate  Biografie & eerdere uitslagen
Joop Schippers
Portret van Joop Schippers
Universiteit van UtrechtMee eensIn geringe mate  Biografie & eerdere uitslagen
Koen Caminada
Portret van Koen Caminada
Universiteit LeidenEens noch oneensIn geringe mateHet gaat niet zozeer om de precieze hoogte van de ratio (3, 4 of 5%), maar om de relatie met de onderliggende risico's van een bank. Hoe hoger het risico, hoe hoger de leverage ratio dient te zijn. Dat kan per bank verschillen. Biografie & eerdere uitslagen
Janneke Plantenga
Portret van Janneke Plantenga
Universiteit UtrechtGeen mening   Biografie & eerdere uitslagen
Jaap Abbring
Portret van Jaap Abbring
Tilburg UniversityZeer mee eensIn zeer geringe mateAdmata & Hellwig (en bv Meyersons recente discussie hiervan) zijn hier helder over. Biografie & eerdere uitslagen
Paul de Beer
Paul de Beer image
Universiteit van AmsterdamMee eensIn zeer geringe mate  Biografie & eerdere uitslagen
Joop Hartog
Joop Hartog image
Universiteit van AmsterdamMee eensIn zeer geringe mate  Biografie & eerdere uitslagen
Jan van Ours
Jan van Ours image
Tilburg University, CEPR en IZA BonnGeen mening   Biografie & eerdere uitslagen
Reyer Gerlagh
Reyer Gerlagh image

Universiteit van Tilburg, Tilburg Sustainability Center

Geen mening   Biografie & eerdere uitslagen

Stelling 3: Resultaat per panellid

Universele banken, zoals ING en ABN AMRO, moeten worden opgesplitst in traditionele nutsbanken – waarbinnen betaal- en spaaractiviteiten (en geen speculatieve activiteiten) plaatsvinden – en risicovolle zakenbanken.

Klik op een van onderstaande categorieën om het overzicht te sorteren.
NaamOrganisatieUitslagExpertiseToelichting 
Harald Benink
Portret van Harald Benink
Tilburg UniversityMee eensIn zeer hoge mate  Biografie & eerdere uitslagen
Clemens Kool
Clemens Kool image

Centraal Planbureau en Utrecht School of Economics

Eens noch oneensIn zeer hoge mateDe huidige vervlechting van verschillende typen financiële diensten en producten kan tot grote problemen leiden (denk aan SNS). Daar moet zeker wat aangedaan worden, maar hoeft niet perse via volledige splitsing. Biografie & eerdere uitslagen
Sweder van Wijnbergen
Portret van Sweder van Wijnbergen
Universiteit van AmsterdamZeer mee oneensIn zeer hoge mate  Biografie & eerdere uitslagen
Dirk Schoenmaker
Portret van Dirk Schoenmaker

Rotterdam School of Management, Erasmus Universiteit

Zeer mee oneensIn zeer hoge mateDe nutsbanken zullen huisfinanciering (hypotheken) en MKB leningen op hun balans hebben, die juist risicovol zijn (gevoelig voor huizenprijzen en BBP). Biografie & eerdere uitslagen
Sylvester Eijffinger
Sylvester Eijffinger image
Tilburg University en CEPRZeer mee oneensIn zeer hoge mateVolcker rule en Vickers principle blijken niet in de praktijk te werken. Verstandiger is om conform de Liikanen commissie een scheidingsverplichting vast te leggen voor de handelsactiviteiten van depositobanken als deze een bepaalde grens overschrijden. Biografie & eerdere uitslagen
Arjo Klamer
Arjo Klamer image

Erasmus Universiteit Rotterdam en wethouder SP, Hilversum

Zeer mee eensIn hoge mateOok al is een dergelijke splitsing lastig, het doet recht aan het maatschappelijke karakter van banken. Banken hebben het voorrecht geld te creëren, en hebben daarmee een maatschappelijke verantwoordelijkheid die met een dergelijke splitsing beter uitkomt Biografie & eerdere uitslagen
Dirk Brounen
Dirk Brounen image

Tilburg University, TIAS School for Business and Society en Tilburg Sustainability Center

Zeer mee eensIn hoge mate  Biografie & eerdere uitslagen
Eelke de Jong
Portret van Eelke de Jong
Radboud Universiteit NijmegenZeer mee eensIn hoge mateVoor zover mogelijk, anders moet men zeker living wills opleggen. Biografie & eerdere uitslagen
Piet Eichholtz
Piet Eichholtz image
Universiteit MaastrichtZeer mee eensIn hoge mateDe depositiegarantie creëert moral hazard, zodat de banken altijd een prikkel hebben om risicovolle activiteiten te gaan ondernemen met de depositotegoeden. Opsplitsing verhindert dat. Biografie & eerdere uitslagen
Rick van der Ploeg
Portret van Rick van der Ploeg
Oxford University, VU Amsterdam, CEPR en CESifoMee eensIn hoge mateHet liefst zie ik de 'retail'-kant en de 'investment'-bank opgesplitst, en anders toch zeer zeker Chinese muren. In het VK is het te zwak: daar moet een bank in principe gesplits kunnen worden als er problemen zijn. Ik zie dan liever stevige Chinese muren Biografie & eerdere uitslagen
Wouter den Haan
Foto van Wouter den Haan
London School of EconomicsMee eensIn hoge mateDit helpt maar ook de "risicovolle" kunnen een bedreiging vormen voor de financiële stabiliteit en er moet ook toezicht zijn op deze banken. Biografie & eerdere uitslagen
Ivo Arnold
Ivo Arnold image
Nyenrode Business Universiteit en Erasmus Universiteit RotterdamEens noch oneensIn hoge mateIk ben meer een voorstander van ring-fencing - i.e. de juridische afscherming van risicovolle activiteiten (zakenbankieren, maar ook commercieel onroerend goed en internationale activiteiten) van het traditionele Nederlandse bancaire bedrijf. Biografie & eerdere uitslagen
Esther-Mirjam Sent
Esther-Mirjam Sent image
Radboud Universiteit Nijmegen en lid van de Eerste Kamer voor de PvdAEens noch oneensIn hoge mateEr dient een wetgevingstraject in gang te worden gezet dat banken verbiedt om te handelen voor eigen rekening. Uitgangspunt moet verder zijn dat banken hun klanten kunnen bedienen zonder dat dit tot overmatige risico’s voor de belastingbetaler leidt. Biografie & eerdere uitslagen
Ewald Engelen
Portret van Ewald Engelen
Universiteit van AmsterdamOneensIn hoge mateIn de praktijk is onderscheid niet meer te maken: retailproducten (hypotheken) dienen als grondstof voor wholesale activiteiten (securitisaties). Bovendien zijn tijdens crisis retailbanken net zo kwestbaar gebleken als zakenbanken. Biografie & eerdere uitslagen
Elmer Sterken
Elmer Sterken image
Rijksuniversiteit GroningenOneensIn hoge mateIn een complexere wereld moeten banken meerdere activiteiten kunnen onderhouden, maar wel onder een duidelijke regulering. Biografie & eerdere uitslagen
Kees Koedijk
Kees Koedijk image

Tilburg University, TIAS en CEPR

OneensIn hoge matewel dienen er 'testamenten' (living wills) klaar te liggen hoe verschillende delen uit elkaar te halen zijn. overheidsgarantie kan op lange termijn alleen voor nutsfunctie gelden. overheid mag niet opdraaien voor risicovolle zakenbanken Biografie & eerdere uitslagen
Jaap van Duijn
Jaap van Duijn image

Oud Chief Investment Officer Robeco en oud hoogleraar Universiteit van Amsterdam en Erasmus Universiteit

Zeer mee eensIn redelijke mateHet voorstel van de splitsing is onmiddellijk na de crisis in veel landen gedaan, en met reden. Laten banken weer nutsbedrijven zijn, net als vroeger, en laat het zakenbankieren maar over aan gespecialiseerde instellingen a la Goldman Sachs. Biografie & eerdere uitslagen
Bernard van Praag
Portret van Bernard van Praag
Universiteit van AmsterdamZeer mee eensIn redelijke mateDr. Harrie Grosveld wijst op de nu te koop staande SNS-bank als en geode mogelijkheid om zo'n nutsbank op te starten. Zie ook bijdrage Harrie Verbon in MeJudice 5/12 2013 en mijn column in de ESB 12 juli 2013. Biografie & eerdere uitslagen
Jeroen Hinloopen
Portret van Jeroen Hinloopen

Utrecht School of Economics

Mee eensIn redelijke mate  Biografie & eerdere uitslagen
Steven Brakman
Steven Brakman image
Rijksuniversiteit GroningenMee eensIn redelijke mateMet de toevoeging dat voor de risico dragende zakenbanken de belastingbetaler dan niet garant staat. Biografie & eerdere uitslagen
Barbara Baarsma
Barbara Baarsma image

Rabobank, Utrecht en Universiteit van Amsterdam

Mee eensIn redelijke mateconform commissie-Liikanen en Commissie Structuur NL Banken Biografie & eerdere uitslagen
Jan Bouwens
Jan Bouwens image

Universiteit van Amsterdam

Mee eensIn redelijke mateBanken mogen niet in derivaten handelen tenzij men de risicoexposure van de bank hiermee aantoonbaar verlaagt. Handelen voor eigen rekening en risico kan niet zo lang als de banken daar ook de eigendommen van spaarders in gevaar brengen. Biografie & eerdere uitslagen
Harry Garretsen
Harry Garretsen image
Rijksuniversiteit GroningenMee eensIn redelijke mateen voor die nutsbanken moet dan depositogarantiesysteem gelden en niet voor zakenbanken Biografie & eerdere uitslagen
Andries de Grip
Andries de Grip
Universiteit Maastricht, ROAMee eensIn redelijke mateTraditionele nutsbanken moeten een stabiele basis kunnen geven aan de reële economie. Biografie & eerdere uitslagen
Kees Goudswaard
Portret van Kees Goudswaard
Universiteit LeidenMee eensIn redelijke mateEens met het principe. Maar met twee kanttekeningen: 1. Het onderscheid tussen traditionele en risicovolle activiteiten is niet altijd even eenvoudig te maken. 2. Er moet wel een gelijk speelveld in Europa blijven. Biografie & eerdere uitslagen
Pieter Gautier
Pieter Gautier image
Vrije UniversiteitEens noch oneensIn redelijke mateAls de kapitaaleisen veel hoger zouden zijn (20-30%)is die noodzaak minder groot. Probleem is dat er een grijs gebied bestaat tussen speculatieve en "normale" activiteiten. Biografie & eerdere uitslagen
Frank den Butter
Portret van Frank den Butter
Vrije Universiteit AmsterdamEens noch oneensIn redelijke mateOp zich draagt zo'n opsplitsing bij tot vermindering van het besmettingsgevaar, maar er zijn betere methoden om te zorgen dat banken niet "too interconnected to fail" worden, b.v living wills (indien goed uitgedacnt). Biografie & eerdere uitslagen
Frank Kalshoven
Portret van Frank Kalshoven
De ArgumentenfabriekEens noch oneensIn redelijke mate  Biografie & eerdere uitslagen
Roel Beetsma
Roel Beetsma image
Universiteit van Amsterdam, CEPR en CESifoOneensIn redelijke mateVraag is dit het opereren van de banken niet bemoeilijkt. Bovendien zijn, bij mijn weten, onze banken niet in de problemen gekomen door de zakenbank activiteiten. Biografie & eerdere uitslagen
Henriëtte Prast
Portret van Henriëtte Prast
Tilburg UniversityOneensIn redelijke mateMij dunkt dat de functie van banken is om gelden van onerschothuishoudingen door te sluizen naar die van tekorthuishoudingen. Bij dat laatste is er altijd ern risico. Het is de taak van de bank om dat te managen Biografie & eerdere uitslagen
Lans Bovenberg
Lans Bovenberg image
Tilburg University en NetsparOneensIn redelijke mateOpsplitsen doet niets aan fundamentele probleem van te weinig risicodragend kapitaal en te veel herfinancieringsrisico. Biografie & eerdere uitslagen
Casper van Ewijk
Casper van Ewijk image

Tilburg University, Netspar, en Universiteit van Amsterdam

OneensIn redelijke mate  Biografie & eerdere uitslagen
Fieke van der Lecq
Fieke van der Lecq image

VU Amsterdam en Ecovisie

Zeer mee oneensIn redelijke mateCompartimentering (living will) kan zinvol zijn, maar economies of scale en scope belangrijk om te behouden. NB. In dit voorstel ontbreekt middencategorie van hypotheken en (klein)zakelijke kredietverlening. Biografie & eerdere uitslagen
Paul de Beer
Paul de Beer image
Universiteit van AmsterdamMee eensIn geringe mate  Biografie & eerdere uitslagen
Joop Schippers
Portret van Joop Schippers
Universiteit van UtrechtMee eensIn geringe mateOverigens moet dan toch worden voorkomen dat speculatieve activiteiten van de zakenbanken alsnog de werking van de reële economie in gevaar brengen. Biografie & eerdere uitslagen
Bas Jacobs
Bas Jacobs image
Erasmus School of Economics, Rotterdam en CESifo MünchenEens noch oneensIn geringe mateScheiding tussen zaken- en nutsbanken kan financiele crises niet voorkomen. Crisis 2008 ontstaan doordat zakenbanken systeemrelevant waren. Beter om banken veel hogere kapitaaleisen op te leggen, dan is regulering ook minder nodig. Biografie & eerdere uitslagen
Janneke Plantenga
Portret van Janneke Plantenga
Universiteit UtrechtGeen mening   Biografie & eerdere uitslagen
Bas van der Klaauw
Bas van der Klaauw image
Vrije Universiteit Amsterdam en Tinbergen InstituutMee eensIn zeer geringe mate  Biografie & eerdere uitslagen
Harry van Dalen
Harry van Dalen image

NIDI, Den Haag, Rijksuniversiteit Groningen en Tilburg University

Mee eensIn zeer geringe mateIn een ideale wereld is dit niet noodzakelijk, maar ik denk dat het vertrouwen in banken zo laag is dat een dergelijke stap al heilzaam kan zijn om het vertrouwen weer terug te laten vloeien. Biografie & eerdere uitslagen
Joop Hartog
Joop Hartog image
Universiteit van AmsterdamMee eensIn zeer geringe mate  Biografie & eerdere uitslagen
Koen Caminada
Portret van Koen Caminada
Universiteit LeidenEens noch oneensIn zeer geringe mate  Biografie & eerdere uitslagen
Jaap Abbring
Portret van Jaap Abbring
Tilburg UniversityOneensIn zeer geringe mate  Biografie & eerdere uitslagen
Jan van Ours
Jan van Ours image
Tilburg University, CEPR en IZA BonnGeen mening   Biografie & eerdere uitslagen
Reyer Gerlagh
Reyer Gerlagh image

Universiteit van Tilburg, Tilburg Sustainability Center

Geen mening   Biografie & eerdere uitslagen

Me Judice Economenpanel

Leden

Voor een overzicht van de leden van het economenpanel en hun affilaties: klik hier.

Toelichting

Dit panel peilt in welke mate economen het eens of oneens zijn over grote economische vraagstukken. Me Judice heeft een panel van ongeveer 60 economische deskundigen uitgenodigd om op gezette tijden (minimaal een keer per maand) hun mening te geven.

 

Het panel is gekozen op basis van een aantal minimale eisen. Een deelnemer moet onafhankelijk en gepromoveerd zijn. Een additionele eis is dat de economen enige affiniteit met vraagstukken van economische politiek moeten hebben. Om zo veel mogelijk een representatief beeld van de Nederlandse economen te krijgen is er naar gestreefd om de diverse economie faculteiten en hoogleraren (Amsterdam, Groningen, Leiden, Maastricht, Nijmegen, Rotterdam, Tilburg en Utrecht) aan bod te laten komen alsmede diverse specialismen.

 

Op het punt van het stemmen op stellingen is het goed om een paar zaken te benadrukken. In sommige gevallen zullen panelleden eens noch oneens zijn met een bepaalde stelling. Er kunnen twee redenen zijn voor deze uitkomst.

  1. Een econoom is een expert op het bepaald terrein maar ziet op basis van zijn ervaring en kennis van het veld dat er nog veel onzekerheid is over de stelling in kwestie. In dergelijke gevallen zullen de panelleden stemmen op de optie ‘eens noch oneens’.
  2. Een econoom is geen expert op een terrein of bezit te weinig kennis over een specifieke casus om daar een gekwalificeerde uitspraak over te doen. In dat geval zal het panellid stemmen op de optie ‘geen mening’.

 

De vragen worden per email naar het Me Judice Economenpanel gestuurd en ieder lid krijgt ruim de tijd om na te denken over de stem die hij of zij wil uitbrengen. Zij mogen alle bronnen gebruiken die zij willen om hun keuze te maken. Voorts krijgen alle panelleden de gelegenheid om in een paar woorden hun keuze toe te lichten, evenals de mate van (on)zekerheid die men heeft over het gekozen antwoord zodat volledig transparant is hoe in deze groep het totaalbeeld tot stand komt. Er worden daarom altijd twee figuren getoond: een ongewogen en een gewogen beeld waarbij het antwoord een hoger gewicht krijgt naarmate men zelf stelt dat men meer van het onderwerp afweet.

 

Buitenstaanders mogen stellingen suggereren evenals de panelleden zelf. Het Me Judice panelbestuur is uiteindelijk verantwoordelijk voor de keuze van de definitieve stelling. In sommige gevallen zullen wij een conceptversie van de stelling naar het Me Judice economenpanel sturen om fouten, onduidelijkheden of vage bewoordingen op te sporen.

 

De paneldata die middels deze peiling worden verzameld vallen onder het copyright van het Me Judice economenpanel en zullen worden gebruikt voor onderzoek, waarover zal worden gerapporteerd in een tijdschriftartikel.

 

Voor vragen en/of opmerkingen: economenpanel@mejudice.nl

Suggereer een stelling

Indien u een stelling wilt voorstellen die voorgelegd wordt aan het Me Judice economenpanel kunt u hieronder een voorstel doen. Over de behandeling van deze stelling kan niet worden gecorrespondeerd.