Gerard J. van den Berg

Economenpanel, Gastauteur
University of Mannheim
Portret van Gerard J. van den Berg
© Photo Gerard J. van den Berg
Gerard J. van den Berg (1962) is Alexander von Humboldt Professor in Econometrics and Empirical Economics aan de Universiteit van Mannheim. In 2009 won hij de Humboldt Professorship Prize voor wetenschappelijke excellentie (3,5 miljoen euro) en hij is de eerste sociale wetenschapper die deze prijs is toegekend. Hij is tevens Senior Onderzoeker van Netspar (Tilburg) en als Research Fellow verbonden aan IFAU (Uppsala), Institute of Fiscal Studies (Londen), CREST-INSEE (Parijs), en de CEPR (Londen). Hij is verbonden geweest aan de VU Amsterdam, Princeton University, Northwestern University en Stockholm School of Economics. Hij was ooit Managing Editor van The Economic Journal en is momenteel mederedacteur van de Journal of Econometrics . Hij heeft gepubliceerd in Econometrica, Review of Economic Studies, International Economic Review, en vele andere tijdschriften. Voorts is hij Program Director van het IZA (Bonn), waar hij onderzoeksactiviteiten leidt op het gebied van de evaluatie van arbeidsmarktbeleid. Zijn onderzoeksterrein richt zich vooral op econometrie, arbeidsmarkt, gezondheidszorg, in het bijzonder duuranalyse, evaluatie van (beleids)interventies, en zoektheorie. Hij is momenteel geinteressseerd in de effecten van omstandigheden aan het begin van het leven op gezondheid op het einde van leven.

Me Judice Economenpanel: resultaten voor Gerard J. van den Berg

Lessen van de crisis
16 sep 2016

Stelling 1

Ik heb vertrouwen in de stabiliteit van het Nederlandse financiële systeem.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Oneens In redelijke mate De stabiliteit hangt sterk af van de stabiliteit op Europees niveau, en dus van die van Italie cs. Eens noch oneens In redelijke mate

Stelling 2

De zakenbank Lehman Brothers had in september 2008 moeten worden gered door de Amerikaanse overheid.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Eens noch oneens In redelijke mate De vraag is of er daarna andere crises anders zouden zijn afgehandeld, bijvoorbeeld met AIG of Citibank. Uiteindelijk was er misschien niet zo veel verschil tussen de gevolgen van beide keuzes bij Lehmann. Eens noch oneens In redelijke mate

Stelling 3

ABN Amro is in 2008 terecht gered door de Nederlandse overheid.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Mee eens In redelijke mate Laten we hopen dat de toezichthoudende rol van DNB is verbeterd, vooral na de gang van zaken die leidde tot de nationalisatie van SNS Reaal in 2013. Mee eens In redelijke mate

Stelling 4

Na een bankencrisis is een snelle aanpassing in de financiële huishouding van het bankwezen te prefereren boven een geleidelijke aanpak waarbij banken meerdere jaren de tijd krijgen om orde op zaken te stellen.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Eens noch oneens In geringe mate Hangt nogal af van de omstandigheden. Mee eens In redelijke mate

Stelling 5

De afgesproken aanscherpingen in regelgeving zijn voldoende om het Nederlandse bankwezen financieel gezond te maken.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Oneens In redelijke mate De gevoeligheid voor ongewenste (internationale) schokken en problemen in de eurozone is nog steeds groot. Maar ik heb ook heel weinig vertrouwen in een bankenunie die op EU leest geschoold is. Oneens In redelijke mate
Het belang van het vrijhandelsverdrag TTIP
9 jun 2016

Stelling 1

Het is belangrijk voor de Nederlandse economie dat er een TTIP-akkoord komt.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Oneens In redelijke mate Europese landen hebben veel te duchten van de combinatie van ISDS en de markt-macht en informatie-voordelen van Amerikaanse bedrijven. Mee eens In redelijke mate

Stelling 2

Een TTIP-akkoord zal een positief effect hebben op de Nederlandse arbeidsvoorwaarden (loon, ontslagbescherming, etc.).
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Oneens In redelijke mate Eens noch oneens In redelijke mate

Stelling 3

Een TTIP-akkoord zal een negatief effect hebben op de Europese standaarden voor milieu, voedselveiligheid en klimaat.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Oneens In redelijke mate Het gevaar van TTIP zit 'm in produktstandaardisaties en ISDS. Het zou overigens goed zijn als heilloze beperkingen op GM foods verdwijnen. Eens noch oneens In redelijke mate

Stelling 4

De onderhandelingen over TTIP moeten transparant zijn, zodat de Tweede Kamer, bedrijfsleven, vakbonden en maatschappelijke organisaties een rol kunnen spelen in dat proces.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Zeer mee eens In redelijke mate We kunnen democratische organen niet laten sturen door grote bedrijven. De belangen zijn niet parallel. Mee eens In redelijke mate

Stelling 5

Er moet een referendum komen over TTIP.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Zeer mee eens In redelijke mate EU politici houden niet van referenda - guess why. Er is een gigantisch tekort aan transparantie en rekenschap-afleggen in de EU politiek, en dat gaat ten koste van onze democratie. Zeer mee oneens In redelijke mate

Stelling 6

Het is beter om een ‘TTIP light’-akkoord* te bereiken in plaats van een alomvattend TTIP-akkoord.

[*] TTIP light’ is een handelsverdrag waar men louter naar traditionele handelsbeperkingen kijkt, zoals invoertarieven, dumping, kwantitatieve invoerbeperkingen. Controversiële issues, zoals milieu- en klimaatnormen en bescherming van investeerders, worden van de tafel gehaald.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Geen mening Eens noch oneens In redelijke mate
ABN AMRO naar de beurs
18 nov 2015

Stelling 1

De financiële sector is voldoende stabiel voor de verkoop van ABN AMRO.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Oneens In geringe mate De sector is misschien stabieler, maar de bank is nog steeds te groot in verhouding tot de Nederlandse economie. Mee eens In redelijke mate

Stelling 2

Het is een goede zaak wanneer ABN AMRO weer geheel in handen komt van de private sector.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Mee eens In redelijke mate Mee eens In redelijke mate

Stelling 3

ABN AMRO is financieel nog niet sterk genoeg om als zelfstandige partij mogelijke tegenslagen op te vangen met een leverage ratio van 3,5%.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Mee eens In redelijke mate Eens noch oneens In redelijke mate

Stelling 4

De staat had sterker moeten aandringen op het verhogen van de leverage ratio van ABN AMRO.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Mee eens In redelijke mate Mee eens In redelijke mate

Stelling 5

De rel rond de extra loonsverhoging van de top van ABN AMRO (van maart 2015) heeft de bank reputatieschade berokkend.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Mee eens In redelijke mate Toont weer eens aan hoe weinig de allerrijksten zich iets aan maatschappelijke coherentie gelegen laten liggen. Mee eens In redelijke mate

Stelling 6

Als de staat ABN AMRO gunstig wil verkopen dan moet zij bereid zijn meteen haar meerderheidsaandeel uit handen te geven.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Eens noch oneens In redelijke mate Eens noch oneens In redelijke mate

Stelling 7

De staat heeft het goed gedaan als aandeelhouder van ABN AMRO.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Oneens In redelijke mate Eens noch oneens In redelijke mate
Ouderen aan het werk
14 okt 2015

Stelling 1

De combinatie van maatregelen die het huidige kabinet heeft genomen zal de werkloosheid onder vijftigplussers niet of nauwelijks verminderen.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Mee eens In zeer hoge mate Het probleem is vaak dat oudere werklozen een vertekend beeld hebben van hun kansen. Vaak zijn hun skills verouderd maar wijzen ze ander werk af. Monitoring is daarom belangrijk. Sancties kunnen als wake-up call fungeren. Mee eens In redelijke mate

Stelling 2

Het automatisme waarmee lonen alleen maar stijgen en niet dalen over een carrière is de grootste hinderpaal voor een duurzame inzet van ouderen op de arbeidsmarkt.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Eens noch oneens In hoge mate Je kan oudere werklozen een loonsupport geven die direct naar hun gaat zonder dat de werkgever er van af hoeft te weten. Dan kan het brutoloon lager zijn dan jaren er voor. Mee eens In redelijke mate

Stelling 3

Om de positie van oudere werklozen duurzaam te verbeteren moet worden overwogen om de hoogte van de werkloosheidsuitkeringen te laten dalen met de werkloosheidsduur.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Zeer mee eens In zeer hoge mate Dat is sowieso universeel beter. Eens noch oneens In redelijke mate
Eindeloze stagnatie
15 sep 2014

Stelling 1

De groeiperspectieven voor de eurozone zullen de komende tien jaar gematigd zijn, d.w.z. een jaarlijkse groei van maximaal 1 procent.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Mee eens In redelijke mate Eens noch oneens In redelijke mate

Stelling 2

De groeiperspectieven voor de Nederlandse economie zullen de komende tien jaar gematigd zijn, d.w.z. een jaarlijkse groei van maximaal 1 procent.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Mee eens In redelijke mate Eigenlijk is het niet zo zinvol tien jaar vooruit te voorspellen. Eens noch oneens In redelijke mate

Stelling 3

Om de economie van de eurozone te stimuleren zou het een goede stap zijn wanneer de ECB haar inflatiedoelstelling verhoogt van 2% naar 4%.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Zeer mee oneens In redelijke mate Erg oneerlijk tegenover de spaarders, met name in Duitsland. Bovendien is het beter om structureel te hervormen. Oneens In redelijke mate
Toekomst pensioenstelsel
19 mei 2014

Stelling 1

Voor een houdbaar pensioenstelsel is het nodig dat de waarde van pensioenaanspraken van iedere generatie overeenkomt met het pensioenvermogen dat die generatie heeft opgebouwd.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Zeer mee eens In redelijke mate Eens noch oneens In redelijke mate

Stelling 2

De toenemende flexibiliteit op de arbeidsmarkt maakt het onvermijdelijk dat op termijn ‘defined benefit’-pensioencontracten overgaan in ‘defined contribution’-pensioencontracten.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Zeer mee eens In redelijke mate Eens noch oneens In redelijke mate
Sleutelen aan de inkomensverdeling?
3 mrt 2014

Stelling 1

De groei van de inkomensongelijkheid in Nederland is een verontrustende ontwikkeling.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Zeer mee oneens In hoge mate Aan de onderkant van de verdeling zitten Nederlandse uitkeringsontvangers die een zeer riant inkomen hebben vergeleken met in het buitenland. Dat lijkt me verontrustender; het drukt het besteedbaar inkomen van de middeninkomens omlaag. Mee eens In redelijke mate

Stelling 2

Het verhogen van het toptarief inkomstenbelasting zal leiden tot een daling van het nationaal inkomen.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Mee eens In redelijke mate Leidt tot emigratie en tot vermindering van de prikkel om carriere te maken. Lagere participatie van zeer productieve mensen heeft negatieve gevolgen voor de algemene bedrijvigheid. Eens noch oneens In redelijke mate

Stelling 3

Inkomenspolitiek is het meest effectief als het gericht is op het vergroten van de verdienmogelijkheden aan de onderkant van de samenleving.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Mee eens In hoge mate Maatregelen als een "earned income tax credit" kunnen mensen een zetje geven aan het begin van hun carriere. Mee eens In redelijke mate

Stelling 4

De positie van de middenklasse op de arbeidsmarkt* zal onder invloed van technologische vooruitgang sterk worden uitgehold. 

* Werknemers die geschoold doch routinematig werk verrichten.

Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Zeer mee eens In hoge mate Mee eens In redelijke mate
Naar een houdbaar pensioenstelsel
23 sep 2013

Stelling 1

De maximale fiscaal gefaciliteerde pensioenopbouw dient te worden verlaagd van 2,25% naar 1,75% zoals voorgesteld door het kabinet Rutte.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Oneens In redelijke mate Dit is primair een ordinaire belastingverhoging. En daar zit de economie niet op te wachten. De "rechtvaardiging" dat mensen langer zullen blijven werken is speculatief: de cognitieve skills van veel mensen gaan flink omlaag rond hun 70e. Eens noch oneens In redelijke mate

Stelling 2

Het delen van risico's met toekomstige generaties – die nu nog niet deelnemen aan de pensioenfondsen –  is een essentiële meerwaarde van het aanvullende pensioenstelsel.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Eens noch oneens In redelijke mate Delen van risico's klinkt leuk en aardig, maar zolang de babyboomers buiten schot blijven koop je er weinig voor. Mee eens In redelijke mate

Stelling 3

Het pensioenbelang van werknemers wordt het beste gediend door verplichte aansluiting bij een pensioenfonds. 
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Oneens In redelijke mate Dit kun je in zijn algemeenheid niet zeggen. Mee eens In redelijke mate
Een sobere of een royale overheid?
29 apr 2013

Stelling 1

Het (voorwaardelijk) uitschakelen* van de budgetdiscipline zal de Nederlandse economie in 2013 positief beïnvloeden.

* Door pas aanvullende bezuinigingsmaatregelen te nemen indien de MEV-raming (in september) van het CPB daartoe aanleiding geeft.

Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Zeer mee oneens In redelijke mate Met een flip-floppende premier die het regeren overlaat aan sociale partners is de onzekerheid over de nabije toekomst extreem groot. Niemand zal nu geld gaan uitgeven in het geloof dat we opeens in een beter economisch evenwicht zitten. Mee eens In redelijke mate

Stelling 2

Het kabinet biedt met zijn huidige begrotingsbeleid uitzicht op een structurele daling van de staatsschuldquote tot beneden het niveau van voor de crisis.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Zeer mee oneens In redelijke mate Voor een structurele daling zijn structurele hervormingen nodig. En die zijn op de lange baan geschoven. Op deze manier wordt Nederland niet competitiever. Oneens In redelijke mate

Stelling 3

Voor de stabiliteit van de eurozone is het van belang dat alle lidstaten onverminderd vast blijven houden aan de afgesproken 3%- tekortnorm.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Mee eens In redelijke mate Voor structurele hervormingen is budgettaire discipline nodig. Door de norm los te laten wordt Duitsland verder geisoleerd en dat vergroot de interne spanningen in de EU. Tevens wordt Nederland verder gemarginaliseerd op internationaal niveau. Oneens In redelijke mate

Stelling 4

Voor de economische groeiperspectieven van de eurozone op middellange termijn is het van belang dat de tekortnorm veel meer ruimte moet bieden voor anticyclisch begrotingsbeleid.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Oneens In redelijke mate We weten uit de jaren 70 dat anticyclisch beleid moeilijk is te fine-tunen en dat het uiteindelijk tot een sclerotische economie leidt die door de overheid wordt gedomineerd. Mee eens In redelijke mate
Hardnekkige milieudilemma’s
25 mrt 2013

Stelling 1

Het bevorderen van economische groei gaat in de praktijk ten koste van het behoud van het milieu.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Oneens In redelijke mate Dat hangt helemaal van het soort groei af. Kijk naar Oost-Europa: daar heeft het bevorderen van de economische groei na de Wende in 1989 juist tot bescherming van het milieu geleid. Eens noch oneens In redelijke mate

Stelling 2

De EU Emissions Trading System (ETS) kan slechts effectief een rol vervullen in de bestrijding van CO2-uitstoot als er een prijsvloer voor de CO2-emissieprijs wordt vastgesteld.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Oneens In redelijke mate Een prijsvloer is een heel bot instrument. Het komt in de huidige context bijna neer op het verdrijven van energie-intensieve industrie naar niet-EU landen alwaar de schoorstenen vrolijk verder zullen roken. Eens noch oneens In geringe mate

Stelling 3

Ondanks het benadrukken van milieudoelstellingen door de overheid wordt in Nederland niet-duurzaam gedrag nog altijd beloond, en duurzaam gedrag bemoeilijkt.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Oneens In redelijke mate Dat is allemaal relatief. Het gebruik van de niet-duurzame stinkende stads- en streekbussen wordt inderdaad nog steeds niet zwaar belast. Het rijden in moderne personenauto's is daarentegen een aanslag op de portemonnee. Mee eens In redelijke mate

Stelling 4

Wanneer overheden overgaan tot het publiceren van een Groen BNP zullen politici en beleidsmakers zich meer inspannen voor het behoud van het milieu en het beperken van de opwarming van de aarde.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Zeer mee oneens In redelijke mate Het interpreteren van een Groen BNP is nog moeilijker dan het interpreteren van een emissieprijs. De Groene BNP componenten zullen met voortschrijdende technologische inzichten regelmatig aangepast moeten worden. Kortom, een goudmijn voor manipulatie. Eens noch oneens In redelijke mate
Hoe trekken we de woningmarkt vlot?
25 feb 2013

Stelling 1

Door het verhogen van de huurprijzen komt een doorstroming – van huursector naar koopsector – op de woningmarkt op gang.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Oneens In redelijke mate De woningmarkt is sterk overgereguleerd. Additionele regulering om huizenbezitters en bouwbedrijven te helpen lijkt me geen oplossing. En de individuele keuzevrijheid?Straks bepaalt de overheid nog op welk adres we moeten wonen. Mee eens In redelijke mate

Stelling 2

Het pakket aan maatregelen in het woningakkoord leidt ertoe dat de woningmarkt de komende twee jaar merkbaar zal herstellen, in termen van stabilisering van huizenprijzen, meer woningtransacties en bouwactiviteiten.

Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Zeer mee oneens In redelijke mate Een bubbel is een bubbel. Als ie spat dan voelt iedereen die er op zat pijn. En het vertrouwen in de markt is weg. Dat kun je niet even repareren. Ieder half jaar met een ander pakket aan komen zetten helpt ook niet - wat als het kabinet weer eens valt... Oneens In redelijke mate
Dynamiek in de polder
17 dec 2012

Stelling 1

Het topsectorenbeleid van het kabinet-Rutte II, dat gericht is op het versterken van de positie van sectoren waarin Nederland wereldwijd uitblinkt, zal een substantiële bijdrage leveren aan het vergroten van de innovatiekracht van Nederland.
Noot: het instrument waarmee het topsectorenbeleid wordt gestuurd is door overheid, bedrijfsleven, universiteiten en onderzoekscentra in topsectoren samen te laten werken aan kennis en innovatie. Een en ander wordt vastgelegd in innovatiecontracten. Meer informatie via de website van de Rijksoverheid.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Zeer mee oneens In hoge mate Doet me denken aan de Eemshaven in Groningen... Hoezo weet de overheid wat de toekomstige topsectoren zijn? En het bedrijfsleven? Dat zal haar gevestigde belangen beschermen ten koste van echte innovatoren. Beter om breed in universiteiten te investeren. Oneens In redelijke mate

Stelling 2

Een versoepeling en vereenvoudiging van het ontslagrecht zal de allocatie van arbeid bevorderen, d.w.z. mensen komen vaker of sneller dan voorheen op de plek waar hun kwaliteiten het best tot hun recht komen.
Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Mee eens In hoge mate Het maakt het goedkoper voor werkgevers om risico's te nemen bij vacaturevervulling en voorkomt faillisementen in recessies. Maar qua allocatie kun je beter inzetten op stimulering van mobiliteit van werknemers bv dmv goed werkende huizenmarkt. Mee eens In redelijke mate

Stelling 3

Door een versoepeling en vereenvoudiging van het ontslagrecht zal de werkloosheid onder oudere werknemers (50 jaar en ouder) op korte termijn stijgen.
Noot: bij een korte termijn moet men hier denken aan een periode van 1 tot 4 jaar na invoering van de hervorming van het ontslagrecht.

Uitslag Expertise Toelichting Mediaan totale uitslag Mediaan totale expertise
Mee eens In hoge mate Het zal helpen de macht van oudere werkenden in te tomen. Op langere termijn zullen hun lonen zich aanpassen zonder extra werkloosheid. Activerend beleid kan wat helpen, zie bv Entgeldsicherung in Duitsland. Mee eens In redelijke mate